Курс валют
$
57.51
0.06
67.89
0.04
Курс валют
Меню
Поиск по сайту

Егор ШИШИГИН: “Таҥаранан сирэйдэнэн өҥ антах барыы табыллыбат”

11.10.2017 (2 недели назад) 14:19 11
Егор ШИШИГИН: “Таҥаранан сирэйдэнэн өҥ антах барыы табыллыбат”

Дьокуускай куоракка, Каландарашвили аатынан уулусса 2-с дьиэтигэр Свято-Троицкай кафедральнай собор туох да аарыма улахан дьиэтэ өрөмүөннэнэ турар.

Бу таҥара дьиэтигэр анаан, олохтоох былаас 11, 5 мөл. кадастровай сыаналаах – уопсайа 4 143 квадратнай миэтэрэ иэннээх сири буор-босхо биэрэн турар. Аны ол таһынан, таҥара дьиэтин тула — “көмүскэнэр зона” (защитная зона),  “харабылланар зона” (охранная зона) диэн ааттаан, өссө тула 100-тэн тахса миэтэрэни эргиччи иилии эбии биэрээри докумуон оҥоро сылдьалларын туһунан “Аартык.ру” суруйан турар (http://aartyk.ru/obshhestvo/ministr-tihonov-operezhaet-sobytiya/, http://aartyk.ru/obshhestvo/minkultury-yakutii-tajno-gotovit-dokument-o-peredache-centra-goroda-vo-vladenie-rpc/).

Бу кыараҕас, кырыымчык сирдээх-уоттаах, элбэх эргэ-хаарбах дьиэлээх  куоракка бачча улахан территорияны быһа сотон “храмҥа анаан” биэрии өйдөммөт быһыы. Ити таһыгар турар тэрилтэ, дьон  дьиэлэрэ “көмүскэнэр”, “харабылланар”  зонаҕа киирдэхтэринэ эрэйдэрэ элбиир – сири туттуу оһуобай режимигэр түбэһэллэр. Оһуобай режим илиини-атаҕы баайар быраабылата  аата-ахсаана, муҥура суох.

***

Нуучча православнай таҥаратын дьиэтин (РПЦ) Дьокуускайдааҕы епархията сири-уоту, былыргы тутуулары бэйэтин бас билиитигэр төннөртүүр үлэтин саҕалаабыта балайда кэм буолла. Ол курдук Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин иннинэ баар таҥара дьиэлэрэ, манастыырдара сирдиин-уоттуун сөргүтүллэн, олохтоох епархия бас билиитигэр бэриллибиттэрэ, бэриллэ да тураллар.  Саха Республикатын правительствота, олохтоох муниципальнай былаастар, общественность  итэҕэл дьиэлэрин сөргүтэри өйүүллэр уонна өссө үбүлүүллэр.

Дьокуускайга Никольскай, Спасо-Преображенскай таҥара дьиэлэрэ, Спасскай манастыыр, Свято-Троицкай кафедральнай собор, Аппа уҥуоругар бүтүн кыбаартал Духовнай семинария, икки таҥара дьиэтэ о.д.а. тутулларыгар буор-босхо сир бэриллэн, бюджеттан харчы көрүллэн, тутуу бөҕө ыытыллыбыта. Улуустарга, нэһилиэктэргэ итинник хабааннаах үлэ эмиэ күөстүү оргуйар, хас улуус ахсын таҥара дьиэлэрэ тутулуннулар.

  • Сахалар православиены ылыммыт норуот буолабыт. Түөрт үйэ кэриҥнээх историябыт нуучча судаарыстыбатын историятын кытары биир кэлим ситиинэн баайыллан баччааҥҥа диэри сайдан кэллэҕэ. Бастааҥҥы таҥара үлэһиттэрэ, аккыырайдар, ордук епископ Дионисий, Святитель Иннокентий сахалыы сурук-бичик сайдарыгар улахан кылааттарын киллэрбит, үөрэхтээһин үөскэҕин саҕалаабыт, амарах санааны тарҕаппыт улуу дьон буоллахтара. Биһиги кинилэр ааттарын үйэтитэн, махтанан элбэх быыстапка тэрийэн, конференция ыытан чиэстээн олоробут, — диэн Ем. Ярославскай аатынан хотугу норуоттар историяларын уонна культураларын холбоһуктаах музейдарын дириэктэрэ Егор ШИШИГИН этэр.  – Ол гынан баран, ханнык баҕарар үйэҕэ, Таҥара үрдүк аатынан сирэйдэнэн,   баайга-дуолга саантааһын, бэйэ сирдээҕи кыһалҕатын быһаарына сатааһын баара, баар да буолуоҕа. Оннук икки атахтаах мөкү майгытын иҥэриммит баачыкалар, поптар тустарынан классик суруйааччыларбыт суус тылынан элэктээн тураллар. Холобур, Пушкин “Сказка о попе и его  работнике Балде”, Иван Гоголев-Кындыл “Наара суох” айымныларын да ылыаҕыҥ. Аҕабыыттар, баачыкалар  итэҕэлинэн сирэйдэнэн боростуой норуоту түүлээн сииллэрэ ити айымньыларга кэпсэнэр. Итинник аҕабыыттар итэҕэлгэ дьону кучуйбакка, төттөрүтүн тэйитэр, алдьатыылаах үлэни ыыталлар.
  • Егор Спиридонович, музей аттыгар Спасскай эр дьон манастыыра тутулунна. Музей дьиэтин олохтоох епархия эмиэ ылаары гынар диэн баара.
  • Оннук дьаһаныы баара. СР Баайга-дуолга уонна сир сыһыаннаһыытын министиэристибэтигэр Дьокуускайдааҕы епархия испииһэк түһэрбит этэ. Онно биһиги музейбыт дьиэтин – “Архиерейские покои” диэн ааттаан эмиэ киллэрбит этилэрэ. Ону мин, епископ Роман уонна Ил Дархан аатыгар сурук суруйбутум. Музей дьиэтэ “Архиерейские покои” диэн ааттанан 1913 с. тутуллан иһэн сиппэтэҕэ, быраҕыллыбыта, кэлин 1926 с. Саха правительствотын, оччолорго Совет народных комиссаров быһаарыытынан норуот харчытыгар тутуллубута уонна Дьокуускайдааҕы областной музейга бэриллибитэ, хаһан да епархия бас билиитигэр киирбэтэҕэ диэн. Уонна мин музей дьиэтин, тиэргэнин Дьокуускааҕы куорат иполкомун бэрэстээтэлинэн Иван Черов олордоҕуна барытын докумуоннатан кэбиспитим. Онон ким да былдьыыр кыаҕа суох диэн суруйбутум. Епископ Ромаҥҥа: “Итинник сиэрэ-майгыта суох баайга-дуолга саантыыр сыыһа, уруккутун урут сахалар сирдэрэ этэ диэн, биһиги, барытын бары былдьаһа сылдьыбаппыт буолбат дуо?” — диэн хардарбытым.
  • Оттон Суорун Омоллоон Суоттуга, Чөркөөххө, ити икки ардыгар Ытык Күөлгэ Хадаайыга тэрийбит историческай-этнографическай музейдарын таҥараларын дьиэтин былдьаһыга ханна тиийбитэ буолла?
  • Ону “бу кэлиҥҥи тутуулар, Суорун бэйэтин баҕатынан уонна дьон-сэргэ көмөтүнэн туппут таҥаратын дьиэлэрэ” диэн туруорсан, быһаарсан эмиэ тохтотон турабыт.
  • Таҥара дьиэтин эрэ буолбакка, сирдиин-уоттуун ыла сатаатахтара.
  • Оннук буоллаҕа. Былыр таҥара үлэһиттэригэр ходуһаҕа, бааһынаҕа анаан диэн 33 дэһээтинэ сири биэрэллэрэ. Онно аҕабыыт  олорор дьиэтэ-уота эмиэ киирэрэ. Кытыыга биэрэллэрэ буолуо эрээри, кэлин церковно-приходской оскуола аһыллан эҥин, дьон ол чугаһынан олохсуйан, кэлин олохсуйуу түөлбэтин киининэн буолан хааллахтара.
  • “Епископ Зосима аһара үчүгэй, киһи үтүөтэ, дьиҥнээх таҥара үлэһитэ этэ”, — диэн үгүс дьон ахтар. Кини киһи быһыытынан майгытын сэргээн, элбэх саха православиеҕа төннүбүтэ дииллэр.
  • Зосима этэр буолара, Дьокуускайга куорат иһинээҕи храмнары уонна Мархатааҕы таҥара дьиэтин чөллөрүгэр түһэрэн баран тохтуохпут диэн. Ону мин тыаҕа тахсыҥ, онно ускул-тэскил сылдьааччы, хаайыыттан тахсыбыт да дьон элбэх. Олору таҥараҕа чугаһатыҥ, киһи оҥоруҥ диэн. Ону этэр этэ “тыаҕа ким да барыан баҕарбат, каадыр да тиийбэт, олохтоох дьонтон аҕабыыт да тиийбэт” диэн. Бахсы (Чурапчы) таҥаратын дьиэтэ билигин да аҕабыыта суох олорор.
  • Аныгы таҥара үлэһиттэрэ дьиҥнээхтик итэҕэллэрин туһугар үлэлииллэрэ, олороллоро буоллар, ыарахантан чаҕыйыа суохтаахтар этэ буоллаҕа. Былыр, оттон туох да усулуобуйата суох, бу айылаах улахан сири сүрэхтээн кэллэхтэрэ.
  • Былыр аҕабыыттар тыаҕа кэргэннэнэн, дьиэлэнэн-уоттанан, сүөһүлэнэн ньир-бааччы олорбуттара эбээт.
  • Егор Спиридонович, сахалар православиены ылыммыттара диэтиҥ. Ол гынан баран…
  • Ол гынан баран, Путин хаста да этэн турар, киһи быраабын сүбэтигэр тыл этэригэр эмиэ: “Россия светскай судаарыстыба, ханнык баҕарар конфессияҕа туһулаан”, — диэн. Дойдубут Төрүт Сокуона эмиэ мэктиэлиир – хас биирдии гражданин итэҕэлин бэйэтэ көҥүл талар бырааптаах диэн. Россияҕа – элбэх конфессия баар, олортон оһуобай ханныгы эмэ чорботуу бобуллар. Сол кэриэтэ, ханнык баҕарар итэҕэлинэн, таҥаран сирэйдэнэн, сир-уот, дьиэ боппуруоуһугар өҥ антах барыы табыллыбат. “Уруккутун урут”, “былыргытын былыр” дии-дии хаһыстахпытына, туохха-туохха тиийиэхпит биллибэт. Олох баран иһэр, олох уларыйан иһэр. Ону эмиэ учуоттуохха уонна аахсыахха наада, — диэн Егор ШИШИГИН “Аартык.руга” санаатын этэр.

Егор Спиридонович этэригэр сөпсөһөбүт, уонна итэҕэл үлэһиттэрэ сири-уоту сиэри таһынан былдьаһан бардахтарына, олохтоох нэһилиэнньэни бэйэлэрин утары туруорар кутталлаахтар  диэн сылыктыыбыт.

“Ас кэмигэр бор уһуктар” дииллэр. Онон хайа да итэҕэл боппуруоһун, материальнай өттүн быһаарыыга, олохтоох былаас алыс аҥардастыы кими эмэ чорботон атаахтаппакка, орто сүнньүн соҕус тутуһан үлэлиэхтээх.

Аны, ити улахан баараҕай сири-уоту ылан баран, аарыма дьиэлэрин сөргүттэрэн баран, епархиялар, коммунальнай, уот-күөс өҥөтүгэр улахан исэтээхтэрэ, ол иэстэрин судаарыстыба суотугар сотторо сатыыллара эмиэ баар суол. Үксүн оннук да оҥоттороллор быһыылаах. Холобур, Хандыгатааҕы таҥара дьиэтин иэһэ инньэ 7 мөл. солкуобайга тэҥнэспитин туһунан хаһыаттар суруйан тураллар. Элбэх тэрилтэлэр, хампаанньалар республика бюджетыгар киириэхтээх үптэрин православнай храмнар иэстэрин сабарга “сиэртибэлииллэрэ” эмиэ кистэл буолбатах.

Онон, ШИШИГИН этэрин курдук, Дьокуускайдааҕы епархия өҥ антах, аһара най барара табыллыбат. Атын конфессиялар күнүүлээн турдахтарына да көҥүлэ. Ол аайы боростуой норуот харчыта орускуоттаныа, олоҕо огдолуйуо турдаҕа.

***

Aartyk.Ru

 

Обсуждение • 11

Добавить комментарий
  1. убайаан

    Дегуер Испирдиэнэбис — маладьыас! Олох толлубакка бэйэтин санаатын аhа5астык эппит. Маннаа5ы баачыска субэhитэ Аппанаас Мигалкин туох диэн этэрдээ5э буолла?

  2. Дмитриев

    Мин санаабар убайым сыыстарагын. Онноогор атын вералар киирэн эрэллэр. Православия итэгэлэ биьиги историябыт буоллага дии. Ону утарбат инигин. Онон ыллыннар, онногор буолуохтар ылаллар дии

  3. Степан

    Егор Спиридонович, маладьыас! Олох сепке, баар балаЬыанньаны уот харахха , бириэмэтигэр эппитэ хай5аллаах дьыала! Дмитриев олох атыннык, бэйэ5ин сэнэнэн, кэлии араас омуктарга барыгын бары туран биэриэх курдук тыллаЬарыц, аа5арга ыарахан. Туох барыта кэмнээх, Зосима сепке этэр эбит. Онон, Егор Спиридонович, баар суох Республиканскай Музейбыт ирдэнэр декумуенун туЬааннаах кэмигэр барытын оцорбутуц, улахан хай5абыллаах улэ буолар! Ол оцорбут улэц Улахан Харысхал буолуохтун!

  4. Борис

    Наьаа улахан сири ылаллара сиэргэ баппат. Дьиэлэрин оннун да ылаллара сеп буолбатах дуо???

  5. А можно

    Перевести эту статью, не все же понимают сахалыы.

  6. сир

    Бу боппуруос православиены эрэ таарыйбат. Сири мээнэ тюнэтии са5аламмыта ыраатта. Сири тюнэтии боппуруоьун бэрээдэктиэххэ наада.

  7. Сайаҕас

    Биьиги быыкайкаан куораппыт нэьилиэнньэтигэр септеех тацара дьиэлэрэ хайыы уйэ5э бааллар дии саныыбын. Кэцииргэ терует баарын кербеппун. Егор Спиридоновиьы кытта сепсеьебун

  8. дед

    Мин Егор Спиридоновиьы кытары сепсеспеппун, то5о диэтэр бу Собор, уонна кини тула сирэ ПРЦ исконнай бас билэр сирэ этэ, ону ити большевиктар кэлэн былдьаан ылбытара, 80 сыл тухары танара дьиэтин буор босхо ыьан айбардаан, туьанан олордугут, билигин кэлэн санара олоро5ут.

  9. Человек с тундры

    В годы советской власти, как я знаю, дореволюционные церквушки сельские долгую службу служили клубами, больницами, детсадами, музеями и другими центрами «жизнеобеспечения» сел, городов. Хорошо строили в то время. Отборный лес со специальной обработкой. Зашиверская церковь пережила черную оспу и до сих «здравствует». Время собирать камни для епархии. Роман пришел епископом стал архиепископом. Далеко пойдет…

  10. Суола

    Шишигин — друг В.А.Штырова!

Оставить комментарий    

!