Ороһуоспа
Сүллүүкүттэр тахсаллар. Таҥха саҕаланар уонна бу ый 19 күнүгэр диэри салҕанар. Ороһуоспа. Балаҕан иһигэр күөх оту тэлгииллэр, алаадьы астыыллар, сыалаах эт буһараллар. Таҥараны ытыктаан, ыраас ырбаахы кэтэллэр. Ороһуоспаттан ...
Мытаах уонна Уһун ойуун
Сахалар биис уустарынан арахсаллара ситэ-хото үөрэтиллэ илик. Уустук тиэмэ, буккуура элбэх. Биирдиилээн суруйуу син баар, суох буолбатах. Бэл диэтэр сахалары аан дойду бары норуоттарын курдук биис уустарынан арахсыы суох этэ диэн сорохтор ...
ТОСУННЬУ – ТАҤХА ХААН ЫЙА
Күн кутуйах хаамыытынан уһуур. Ол курдук, ый бүтүүтүгэр икки чаас кэриҥэ уһуур. Күнү-дьылы билгэлээччилэр тохсунньу ыйы от ыйыгар сөп түбэһиннэрэллэр. Тохсунньуга тымныйдаҕына, от ыйыгар кураан буолар. Оттон хаардаах, былыттаах буоллаҕына, ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. КОТЕЛЬНАЙ (Аллараа Халыма)
Походскай сиэнэ тиийэр сирэ. Былыргыттан тыл. Ону Котельнай диэн ааттаабыттара. Былыр чукча сэриитэ баар үһү. Иһити-хомуоһу талаан илдьээрилэр ол сэриини тэрийэн кэлэ сылдьыбыттар. Дьэ онно биир оҕонньор олорбут. Ол оҕонньор биир эрэ алтан ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. АБЫЙ (Абый улууһа)
Мин олорор сирим аата Абый. Бу аат хайдах үөскээбитэй диир буоллахха, миэхэ Чуука эмээхсин (толору аатын билбэппин) маннык кэпсиир: «Урут Абыйга онон-манан эрэ аҕыйах дьиэ баар үһү. Киһитэ-сүөһүтэ отой аҕыйах эбит. Манна аан бастаан, ким ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. ЧӨРКӨӨХ (Таатта)
Биһиги Чөркөөхпүт оройуон биир улахан дэриэбинэтинэн буолар. Таатта үрэх адьас үрдүгэр турар. Биһиги Чөркөөхпүт Чөркөөх диэн алаас үрдүгэр олорор. Былыр бу кыракый чоҥкучах алааска собус-соҕотох эмээхсин олорбут. Төһө да буолбутун иһин ...
Отмечены заслуги Александра ЖИРКОВА за особый вклад в сохранении языков народов России
Первый заместитель Председателя Государственного Собрания (Ил Тумэн) Республики Саха, Председатель НОК «Олонхо» при Главе Республики Саха Александр Жирков стал лауреатом Всероссийской премии за сохранение языкового многообразия «Ключевое ...
Туймаада үрдүнэн үрүҥ күн, күөх халлаан
Дьоллоох Дьокуускай дьоһун олохтоохторо бытархан тымныылар түстүлэр да, үрүҥ күн сырдыгыттан матан ыыс-быдан будулҕан тумаҥҥа умсаллар. Оттон куораты тула турар мырааннарга таҕыстыҥ да - дьэҥкир ыраас халлаан, чаҕылыччы тыгар күн үтүөтэ! ...
Тускул: «Бэҕэһээҥҥи көстүү — дьүкээбил буолбатах…»
Бэҕэһээ, ахсынньы 1 күнүгэр, дойду үрдүнэн улахан күн эстиитэ буолан ааста. Ону социальнай ситимнэргэ дьон үөрүйэҕинэн «дьүкээбил уота» диэн ааттаан, хаартыскаҕа уонна видеоҕа үйэтиттилэр. Бу туох көстүү буолан ааспытын ...
АХСЫННЬЫ – БИЛГЭ ХААН ЫЙА
Ахсынньы ый ортотуттан улахан тымныылар түһэллэр. Ый бүтүүтэ кыһыны икки аҥыы араарар сис былыта кэлэр. Күнү тимирдэр уонна дьыл быыһын тыала диэн икки тибилээх. Ахсынньыны бэс ыйа батыһар - былыты, тибиитэ бэс ыйыгар хаһыҥ, самыыр буолан ...
СЭТТЭТЭ МЭЭРЭЙДЭЭ, БИИРДЭ БЫС …
Былыр-былыргыттан бары норуоттар киһиэхэ көстүбэт дьикти күүстээх ахсааннар бааллар диэн итэҕэйэллэр. Оннук этитиилээх, аптаах чыыһыланан сахалар 3, 7, 9 буолар диэн итэҕэйэллэрэ. Үс дойду, үс кут-сүр, үс күлүк… Чыыһыла диэн математикаҕа ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. ЗАХАРОВКА ҮӨСКЭЭБИТЭ (Ленскэй)
Арассыыйаттан биир саллаат куотан кэлбит. Лена устун түспүт. Бэлиэдэйгэ диэри. Онтон Бэлиэдэйтэн Нүүнэҕэ түспүт. Захаров диэн ньуучча эбит. Хомустаах диэн күөл үрдүгэр сибиэбийэ туттан олорбут. Ол олорон, Хомустаах күөлү хорон, Нүүнэ ...
Олоҥхо күнэ
Олоҥхо саха омук былыыр былыргы дьыллар быыстарыттан сырдык уонна хараҥа, айыы уонна абааһы аймахтара утарыта турууларын, күрсүүлэрин туһунан уостан уоска бэриллэн кэлбит уус-уран айымньыта. Олоҥхо киһи өркөн өйүн күүһүн күдэҕин кыаҕынан ...
Кулут өйө, толук дьылҕата
Кырбанарын билэ-билэ, өлөрүн билэ-билэ бара туруу диэн хайдаҕый? "Меня мама родила один раз, а не два раза", - диэн сиилиир Энжибыт сыыһа-халты да буоллар "киһи биир олохтоох, олоххутун харыстааҥ" диэн эппит видеота социальнай ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. ТОЙБОХОЙ ТОҤУС (Сунтаар)
Былыыр-былыр биир Тойбох диэн тоҥус олорбута үһү. Кини биир оҕолоох уонна кэргэннээх үһү. Кини, тоҥус киһи буоларын быһыытынан, биир сиргэ тохтоон олорбот эбит. Көһө сылдьан бултуур-алтыыр идэлээх эбит. Сайын биирдэ ыам кумаарын саҕана ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. ЫАҔАЙАЛААХ (Мииринэй (Садын)
Ала Үрэххэ олорбуттар Омуннаах Уйбаан диэн оҕонньор уонна кини кэргэнэ Аллай Маарыйа диэн. Дьахталлар кэлбиттэригэр алаадьылаан, арыы уулларан, сүөгэй үүттээн, хойуу чэй иһэрдибиттэр. Уонна баралларыгар кыллаах ыаҕайаҕа арыылаах алаадьы ...
Алгыстаах оһуору туттуоҕуҥ!
"Руна битик ааҕыллан элбэҕи биллибит. Оһуор-битик ис өйдөбүлүн аахтыбыт. Удьуор үөрэҕин оһуортан булан өйдөбүллэрин хат ыллыбыт", - диэн рунолог Батай Көстөкүүн суруйар. Рунологтар түмсүүлэрэ - "СилиС" РОО суруйарынан, XVI ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. СҮҮҺҮС ЭҺЭ (Өлүөхүмэ)
Сүүс эһэни өлөрөр киһи баар буоллаҕына, ол сүүһүс эһэ иэстэһэр диэн. Номоххо этэллэр. Былыргы номох. Онно биһиэхэ, Чаара Төрдүгэр, олоро сылдьыбыта Дордой диэн оҕонньор. Ол кини өлөөрү һыттаҕына, бөһүөлэккэ эһэ кэлбит этэ. Сотуун. Ити ...
БАЙАНАЙ АЛГЫҺА
Аал уотум иччитэ Бырдьа бытык, Кыырык төбө Хатан Тэмиэрийэ, Аһаа-сиэ! Күлүм аллай! Байдам тутуу, Барылы кэскил, Баай барыылаах Тойон эһэкээм, Эйигиттэн дьолу-соргуну Көрдөһөр күнүм күһэйдэ, Айах тутан Ааттаһар күнүм ананна. ...
СЭТИННЬИ ЫЙ – БАЙАНАЙ ЫЙА
Ый ортотугар диэри добдурҕа салҕанар, онтон кыһыҥҥы суол арыллар. Тибии тибэр. Үстэ тибии түстэҕинэ сааһын тоҕус тибии буолар, ол өҥ сайыны билгэлиир. Тибии аҕыйаҕа - кураан сайыҥҥа. Дьүкээбил уота элбэхтик умайдаҕына (түүнэ сырдык диэн ...
УҺААЙБАНЫ ЫЛАРГА, ДЬИЭ ТУТТАРГА СИЭР-ТУОМ
Дьиэ маһын кэрдиэҥ иннинэ кэрдэр сиргин кырдьаҕас, олохтоох дьонтон сураһарыҥ, ыйыталаһарыҥ, онтон сиргин ыларыҥ ордук. Мас кэрдэ барыаҥ үс күн инниттэн бэлэмнэнэҕин. Аҕа саастаах киһини илдьэ баран, сиргин-уоккун аһатан эрэ баран, ...
Прикоснись к белой магии древних РУН!
ВОЛЧОК (ЮЛА) С РУНИЧЕСКИМ ТЕКСТОМ – АТРИБУТ ИЗ МИРА ДРЕВНЕЙ БЕЛОЙ МАГИИ. В древности различных целительных ведических методик у наших предков было множество, но в наши дни их практикуются лишь очень немногие. Нынешние эзотерики, если и ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. АТТАН КУТТАММЫТ (Өймөкөөн)
Төрүккэ, уруккута Икки Ампаар диэн сиргэ, 8 кылаастаах оскуолаҕа үлэлии сылдьан, ол-бу сир-дойду иччитин туhунан дьону кытта сэhэргэhэр этим, ол иhигэр биир маннык кэпсээни олохтоох, сааhын тухары наар сылгыhытынан үлэлээбит Варлам ...
Улуус номохторо, үһүйээннэрэ. ХАРА ИЙЭТИН УУhА (Мэҥэ Хаҥалас)
Хара ийэтин ууһа. Хара нэһилиэгиттэн хара оҕустаах хара уол көһөн кэлбит манна. Ол кэлэн, олохсуйбут. Ол олохсуйбут сирэ Кыыл Аабыт. Уулаабыт диэн быһыылаах. Ону кылгаппыттар. Кыыл Аабыт - ити кыстыга. Сайын буоллаҕына, бу Өлөчөйгө ...