Хайдах эрэ…
Бэҕэһээ, бэнидиэнньик буолан эбитэ дуу, хайдах эрэ бытаан-татаан күн ааста.
Туспа баран бур-бур буруо таһааран үлэ-хамнас тэриммитим 25 сыл буолбут эбит. Ол тухары араас тэрилтэни, дьону кытары үлэлээн кэллэҕим. Дьикти эбитэ дуу, хайдах эбитэ дуу, сахалар үлэлиир үгүс тэрилтэлэрэ докумуоҥҥа сыһыана аһара мөлтөх, илии таһынан. Хайаан да докумуон толоруутугар иккистээн буолбатаҕына, үһүстээн, сороҕор төрдүстээн да көннөрүү баар. Аны докумуону сүтэрии хара баһаам. Дьиҥинэн, тэрилтэлэр кумааҕы үлэтигэр үөрэхтээх, сыһыаннаах дьону ылан эрдэхтэрэ, онтуларбыт үлэлэрэ ычык-бычык буолар. Тоҕо итиннигий? Нууччалар наһаа чуолкайдар, барыта кэмигэр, докумуон эҥин сүтэрбэттэр ээ.
Бэҕэһээ, холобур, биир саха тэрилтэтигэр чааһы быһа олордум. Баара-суоҕа харчы төлөөрү. Киһи элбэх онон үлэһиттэр бириэмэлэрэ ыгым диэҕи, офис үрдүнэн соҕотох клиент – мин эрэ. Үлэһиттэрэ 5-6 киһи. Ол тухары харчы ылыахтаах менеджердэрэ бутукаайданан да биэрээхтэтэ. Төлөппүөммүн сүтэрбиппин диэн онтун көрдөөн төттөрү-таары мэтэкэйдэннэ, онтон терминалларын бэҕэһээ бааннар ылан баран төнүннэрбэтэхтэрин, онтон «ээ, баар эбит», хайдах холбоноруй?.. Миэхэ – клиеҥҥэ ол информация туохха нааданый? Үлэтин билбэтин мин хайыахтаахпыный?
Ылахтаһан-ылахтаһан син терминалын өйүн булларда, харчыбын ылла. Ити барыта чаас кэриҥэ бутукайданыы. Сөбүлээбэтэхпин биллэрэн ыараханнык үөһээ эрэ тыыннаҕым.
Уопсайынан үлэлиир үлэҕэ ээл-дээл сыһыаннаһар дьону олох өйдөөбөппүн. Хайдах киһи үлэтигэр итинник сыһыаннаһыан сөбүй? Тугу үлэлиирин, туох үлэлээҕин үлэһит билиэхтээх буолбатах дуо?
Онтон аны гаджет маҕаһыыныгар бардым – ылбыт табаарым алдьаммыт ону төннөрүөхтэххпин. Эмиэ оттон үөһэ эрэ тыынабын. Эдэркээн уол бөҕө турар тугу атыылыылларын, туох табаар баарын билбэттэр. Ити биирдиилээн маҕаһыыҥҥа баар көстүү буолбатах, элбэх атыы-эргиэн, өҥө оророр сиргэ итинник.
Киэһээ рестораҥҥа доҕотторбунаан бардыбыт, официант кыыс аны биир киһибит бүлүүдэтин бутуйан атыны аҕалбыт. Оннук бэнидиэнньик ааста.
-Саха төрүкү сүрэҕэ суох буолбатах этэ ээ, бу айылаах территорияны сүрэҕэ суох киһи хайдах баһылаан, тутан-хабан, көрөн-истэн олоруох этэй? Өбүгэлэрбит улуу да дьон эбит. Онтон сыдьааннара хайдах маннык буолан хааллыбыт?
-Сиртэн тэйии содула, – диир биир доҕорум. – Быт определяет сознание. Урут киэҥ сыһыыларынан, аатырар алаастарынан, дохсун үрэхтэринэн, улуу өрүстэринэн тарҕаһан баһылаан-көһүлээн олордохпут. Аҕа баһылыктар сирдэрин-уоттарын, дьоннорун-сэргэлэрин иннигэр ытык эппиэтинэһи сүгэр кыахтаах дьон этилэрэ буоллаҕа. Төһөнөн эппиэтинэһиҥ улахан – соччонон өйүҥ далааһына киэҥ, толкуйуҥ дириҥ, сүрүҥ күүстээх, санааҥ бөҕө.
Оттон билигин куорат кыараҕас дьиэтигэр симиллэн олорон туох киэҥ далааһыннаах толкуйа кэлиэй? Аҕыйах квадратнай миэтирэни толору да бас билбэккин, уу-хаар, ититии – УК быһаарар. Биэрдэҕинэ биэрэр, биэрбэтэҕинэ биэрбэт.
Үлэ – киһини киһи оҥорор. Оттон үлэҕэ сыһыаммытын бары да көрө сырыттахпыт.
Чэ, итинник. Көннөрү санаа үллэстиитэ курдук суруйдум.
***
Туйаара НУТЧИНА,
Aartyk.Ru
Улэгэ кетумэгэй сыьыан лаппа элбээбит.
Сталин кэмигэр дьэ улэлииллэрэ. Инньэ диэн ытыллан хаалыахтара дуо.Урут ол кыыл сылдьыбыт суут сокуон суох эрдэ5инэ. Ханна барыахтарай бултаан аhыыр буоллахтара. Оттуур мастыыр.Совет са5ана табаны эhэн суоьу туттарбыттара. Ону да сорунан короллоро. Отторун атын совхозтан бэлэми ылан кыстык ааhара. Сурэх суох. Син биир цыганнар курдук. Хонук ас баар буолла да бутэр. Саха дьонун суотугар олорон кэлтэрэ. Сахалар колкозка совхозка охтон туhуохтэригэр диэри улэлииллэрэ. 5-6 о5о элбэх о5олооххо киирбэтэ. Дьонунан да аахпат этилэр.Хата босхо колхозка батрак тороото дииллэрэ. Билигин нуучча бааhынай саха суох. Сырайдара бары бурээт эбэцки кытай курдук дьон. Бытаан ой санаа эмиэ оннук. Обслуга оттугэр быстар молтох. Оператор менеджер продавец регистрация диэццэ тормоз дьон. Зато морда лопатой. Типа с ВО. Работаю банке и т.д. Культура уорэх интеллект итии культура речи суох.Контора-офис улэhитэ диэн туспа каста. Мин 20-чэ сыл Министерство5а управление5а улэлээбитим. Араас тойону хотуну кытта. Улэhит ойдоох дьону кытта.
Шовинизм
Итинник бырастыы гына сырыттаххына, үҥсүбэккэ улэһиттэри, офис сотрудниктарын сахалар ейденүөхтэрэ суоҕа. Премиялара быһылыннаҕына, выговор ыллахтарына, үүрүлүннэхтэринэ эрэ өйденуехтэрэ. Ол атаах оҕолор, белоручкалар, ыһыллаҕас эдэр дьоннор. Олох үерэтиэҕэ. Билигин сэбиэскэй, Брежнев кэмэ буолбатах (дьэ онно ээл дээл этэ, на работе ничего не делао\ли но зарплату исправно получали), рынок кэмэ. Билигин мин керербер оннук суох Туйаара фантазиялааты быһыылаах. Для интереса..
Халы мааргы сыьыаннаьар улэьит элбэх
Урду хамнас ыла сылдьан, эн миэстэ5эр претендент элбэ5эр халы мааргы буоллаххына э… тэбэллэр тургэнник. Найдут повод. В основном оннук. Туйаара откуда откопала таких сейчас..
Чэ, ба5ар буоллун да. Бытаан акаары диэн. Киhи барыта ученай математик политик буолан торообот.Саатар сурэх суох. От природы.Акаары буолан баран улэлии сатаа. Дьон туора корботун диэн.Суох!!! Оссо онтуларын куоhурданан бырдацалаан бо5о.Тоттору Арктика5а ыытыц.Арыгы иhэргэ эрэ ойдоро тиийэр.
Все по трудовому законодательству, Кими да5аны кыайан уурбэккин. Еще должен останешься. Самого уволят начальника. Правовое государство, Здесь не Япония – трудоголиков нет