КЫТАЛЫК УЙБААНЫ УМНУМАҤ!

Кыракый оҕо эрдэҕиттэн кыталык көтөр эрэ кыһалҕалаах Ваня Дьячковскай курдук Саха сиригэр урут да, суоҕа билигин да суох. Иван Ионович, билигин сааһыран сырыыта бытааран да олордор, бу улуу көтөрү – кыталыгы түүн түһээн көрөр буолуохтаах.

Үрдүк физик үөрэхтээх Уйбаан,  тус дьылҕатыгар, кыталык сүҥкэннээхэй оруолун “Кустугу ситтэрбиэн!” сэһэнигэр толору сырдаппыта баар. “Салгыыта тахсыа” дэммитэ, күүппүппүт да, ханнык эрэ төрүөттэринэн, күн сирин көрбөтөҕө (бука, үп-харчы көстүбэтэҕиттэн буолуо). Хата ону киинэ оҥорооччулар ылсаннар ситэрдилэр курдук, бэртээхэй устууну көрөн дьиҥ дуоһуйууну  ылбыппыт.

Омук сиимбэлигэр кубулуйбут, ырыаҕа ылламмыт, ытык көтөр – кыталык барахсан киһи дьылҕатыгар ураты оруоллааҕа норуот номоҕор ахтыллан биэрэр. Кыталыгы көрбүт дьоллоох буоларын туһунан эмиэ. Мин кыталык үөрүн халлааҥҥа, Аллайыаха туундаратыгар сиргэ аһыы сылдьарын көрбүттээҕим. Бачча сааспар диэри этэҥҥэ сылдьарым итинтэн буолаарай? Кыракый Ваня ыарахан ыарыыттан мүччү көтүүтэ, киһи-хара буолуута, кэлин Кыталык Уйбаан аатырыыта, сыра-сылба бөҕөнөн наукаҕа ураты болҕомтону кыталыкка уурдарыыта мэлдьэһиллибэт баар чахчы.

Ыарахан ыарыыттан атаҕар туран баран, ыраах Чуонаҕа кыталык уйа туттарын истэн, 16 саастаах уолчаан онно сатыы айаннаабыта кырдьыктаах. Хас эмэ сыл гипсэҕэ хам кэлгиллэн сыппыт оҕо диэтэххэ, бу санаата модьутун, харса суоҕун көрүҥ!  Оҕо хантан сөптөөх информацияны ылыай, Бүлүү муората үөдүйэн Чуонаны, Туой Хайаны тимирдибитин онно чугаһаан, көрөн эрэ баран төнүннэҕэ. Кыракый оҕо эрдэҕиттэн маннык үтүө санаалаах фанат Саха сиригэр суох. Оттон сиппит-хоппут үрдүк үөрэхтээхтэр, ама, анаан дьарыктаммат буолуохтара дуо? Уонна Кыталык Уйбаан суруйууларын аахпыттара, кэпсээннэрин истибиттэрэ, матырыйаалларын туһаммыттара тоҕо омнуоланыай, наукаҕа көмө буоллаҕа.

Бу күннэргэ учуонайдар, ол иһигэр манна туох сыһыаннааҕа биллибэт О.Балабкина, Охотскай Перевозка кыталыкка үлэ ыыппыттара телевизорга кэпсэннэ. Ити иннигэр Кытайга кытта тиийтэлээбиттэрэ сырдатыллыбыта. Украина сэриитигэр элбэх оҕону ыытан, былааны толорон бириэмийэ ылбыт О.Балабкина манна барытыгар баар, оттон Кыталык Уйбаан – суох!? Саатар кини аата ханна да ааттаммат, маны мин атаҕастабыл диибин, сиэргэ баппат быһыынан ааҕабын. Уонна миигин кытта сөбүлэһээччи баарыгар саарбахтаабаппын. Маннык кыталык уйбааннар дойдуларын киэргэтэллэрин көрөн олорон итэҕэйэбин, кинилэр сахаҕа элбэхтэриттэн үөрэбин.

Эдэр үрдүкү салалта, учуонайдар маннык дьонноохпутунан, ыччаты үтүөҕэ-кэрэҕэ угуйааччыларынан киэн туттуохтаахтар, кинилэри умнуо,  туора тутуо суохтаахтар диибин. Муҥар, холобур, Кыталык Уйбаан былааһы утарбыта, кириитикэҕэ тардан аньыыга киирбитэ суох, сааһын тухары ханна да аралдьыйбакка бэйэтин эрэ дьыалатынан дьарыктанар, ыччакка үтүө эрэ санааны иҥэрэ сатыыр сэмэй, сээркээн сэһэн киһи.  Кыталык Уйбааны сөпкө сыаналааҥ, махталлаах үлэтин үөрэтиҥ, наада тирээтэҕинэ көмө буолуҥ, үтүө киһини умнумаҥ диибин.

***

Иван  БУРЦЕВ 

Хаартыска https://олохсуола.рф/wp-content/uploads/2024/06/photo-2024-06-01-14-12-23.jpg туhаныллынна