Курс валют
Курс валют
Меню
Поиск по сайту

Сахалар, сууту-сокуону үөрэтиэххэ. “Экстремизмҥэ” буруйдааһынтан сиэттэрэн өссө биирдэ

23.12.2016 03:34 0

“Сокуон”, “суут” диэни иһиттэхпитинэ сахалар эрдэттэн саллан, самнан киирэн барабыт.

Сахалар, сууту-сокуону үөрэтиэххэ. “Экстремизмҥэ” буруйдааһынтан сиэттэрэн өссө биирдэ
“Сокуон”, “суут” диэни  иһиттэхпитинэ сахалар эрдэттэн саллан, самнан киирэн барабыт. Эппиэккэ тардылыннахпытына “билбэтэҕим, билбэт этим, билбэппин” диэн көмүскэнэринэн эрэ муҥурданабыт. Дьиҥинэн, сокуону билбэт буолуу – эппиэтинэстэн хайдах да мүччү туппат.
Зинаида Антипина-Санаайа Талбан  дьыалатын туһунан истэн-билэн олоробут. Дьон “атаҕастаатылар” диэн уй-хай бөҕө.

Интернет, социальнай ситимнэр сэрэхтэммиттэрэ ыраатта. Ол туһунан элбэх суруйуулар, ыстатыйалар, биэриилэр бааллар. Ол гынан баран, дьон “билбэтэҕим” диэнинэн саба туттан син биир киирэн биэрэ турар.

Социальнай ситимнэргэ мээнэ киирэн комментарийдааһын, кэнникитэ туох буоларын өйдүү-билэ сатаабакка уоту ортотунан суруйааһын, туох баар дьиэлэрин-уоттарын, астарын-үөллэрин, оҕолорун-урууларын барыларын хаартыскаҕа түһэрэ-түһэрэ бэчээттээһин, ханна тугу гыналларын, хас хамсаныыларын туох да үтүмэн билбэт дьоннорун иннигэр дакылааттааһын… Баҕардахха, ким туох майгылааҕын, хас оҕолоооҕун, ханна сылдьарын, олорорун барытын социальнай ситимнэртэн билиэххэ сөп.

Аны сааһын ситэ илик оҕолор социальнай ситимнэргэ олороллор. Бэйэлэрэ страницалаахтар, аккауннаахтар тугу-тугу суруйалларын, угалларын төрөппүттэр хонтуруоллууллара саарбах. Сокуон быһыытынан, сааһын ситэ илик оҕолор хаартыскалара, персональнай даннайдара соцситимҥэ – элбэх дьон көрөр сиригэр угуллуо да, туһаныллыа да суохтаах. Бу араас ньэгэй быһыы үөдүйэ турдаҕына – оҕону уокка анньыы буолар.

Интернеккэ биирдэ киирдиҥ да, оннооҕор ханнык хаартыска анныгар “лайк” туруорбутуҥ барыта үйэ-саас тухары хараллыыга хаалан хаалар. Эн сэттэтэ да соттор. Сорох оскуолалар дьиэҕэ үлэлэрин социальнай ситимнэринэн аһаҕастык оҥоттороллор. Оҕо дьүһүнэ, тугу саныыра, ааттыын-суоллуун барыта соцситимҥэ тахса турар. Бу сокуону толоостук кэһиитин ааһан оҕоҕо бэйэтигэр улахан кутталлаах дьыала. Ханнык эрэ педофил маны туһаныа суоҕа диэн ким мэктиэлиэй?! Оннук түбэлтэлэр бааллар. Соторутааҕыта Украинаҕа олорор баҕайы Дьокуускай оскуолатын үөрэнээччилэрин интернет нөҥүө киирэн, билсэн, быдьарга угуйан сууттанан турар. Ханнык эрэ “Муса” дуу, “Магомед” дуу саха оҕолорун хаартыскаларын интернеккэ уктара-уктара үөхтэрэн эмиэ улахан айдааны тарта.

Интернеккэ киирбит барыта үйэ саас тухары хараллар диэтибит. Баҕар бу билигин соцситимнэргэ олорор оҕолортон, ыччаттартан кэлин улахан дуоһунаска тахсар дьон баар буолуохтара. Оччотугар туһааннаах утарсааччылара хаһан эрэ улдьаа сааһыгар тугу эмэ сыыһа интернеккэ эппитин дуу, туттубутун-хаптыбытын дуу “булан” ойутан таһаарыахтарын сөп. Оннук холобур баар. Ааспыт быыбардарга хомуньуустар биир кандидат уоллара урут соцситимҥэ сыыһа-халты тылласпытын булан ылан сирэй-харах анньан быыбартан туораппыттара. Эмиэ омук икки ардыгар сыһыаннааҕы “пал” гыннарбыт. Бу — Саха сиригэр саха уола.

Антипина дьыалатыгар төнүннэххэ, киһи быһыытынан,  эдэр дьахтар абаран соцситимҥэ умайыктанан комментарийдаабытын өйдүөххэ сөп. Оттон сокуон хараҕынан “обезглавить педофилов и департировать киргизов”  — диэн тыллара холуобунай ыстатыйаҕа тиэрдибиттэр.

Аны бу Зинаида Антипина холуобунай дьыала тэриллээтин кытары айдаан тардыбатах. Баҕар, биир эмэ билиилээх юрист сүбэ-ама биэриэ эбитэ буолуо. Инньэ гынан, бэйэтэ эрэ бүгэн сылдьан хаалбыт. Тиһэҕэр национальнай республикаларга “экстремизми” тымтыктанан була сатыыр погоннаахтар угаайыларыгар (сууту-сокуону билбэт буолан) дьыаланы “оһуобай бэрээдэгинэн” көрүүгэ сөбүлэһэн илии баттаабыт. Оттон сокуон хараҕынан “оһуобай бэрээдэгинэн” дьыаланы көрдөттөрүү – буруйу ТОЛОРУ эрдэттэн билинии буолар! Буруйга билиммит киһи ааһынар кыаҕа суох буолан хаалар.

Маннык “оһуобай бэрээдэгинэн” оннооҕор Ил Түмэн дьокутаата Юрий МИХАЙЛОВ түөрт эргэ көлүөһэни “уоран” эмиэ сууттанан турар. Көр, оннооҕор Ил Түмэн дьокутаата статустаах, улахан тэрилтэ салайааччыта сокуону билбэт буоллаҕына – эгэ дьиэ хаһаайката, боростуой тыа дьахтара хантан билиэх этэй?! Ситинник ньүдьү-балай сууту-сокуону билбэппит, билэ да сатаабаппыт онтон сылтаан кыайан көмүскэнэр да кыахпыт суох.

Биир дьокутааппытыгар, Алексей Еремеевка ыччат миниистиринэн олордоҕуна эмиэ СИЗОҕа олордон дьыала тэрийэ сатаабыттара. Түөрт сылы быһа сыһа-соһо сылдьан “билиннэрэ” сатаан, “оһуобай бэрээдэгинэн” көрүллэргэ илии баттата сатаан… Олус “кыһамньылаах” силиэдэбэтэллэр, адвокаттар: “Тыбыс-тымныы хаайыыга олоруоҥ дуо, кыратык “билин”, кыра сэмэ-суҥха эрэ ылыаҥ — условнай эрэ уонна сылаас дьиэҕэр тахсан хаал, эрэйдэнимэ”, — диэн күнтэн күн, ыйтан ый, сылтан сыл сулуйуу.

Еремеев эдэрэ бэрт буолан ити угаайыга киирэн биэрбэтэҕэ буолуо дии саныыбын. Эдэр киһи хаһан баҕарар максималист. Буруйа суохпар тоҕо буруй ылыныахтаахпыный диэн хадаардаспыт буолуохтаах. Оттон Юрий Михайлов – саастаах, ыарыһах, олоххо элбэҕи көрбүт киһи, син биир сууттууллар, онон кыра болдьоҕунан бүтүөм, айа диэн – сүрэ тоһуннаҕа.  Оттон кырдьык хадаардаспыта буоллар, ол эргэ көлүөһэлэри “уордум” диэн “билиммэтэҕэ” буоллар,  дьыалата сылы-сыллаан билигин да сыһылла-соһулла сылдьыах этэ. Ону эмиэ тулуйуохха наада. Киһи барыта Афанасий Максимов курдук тоҕус сылы быһа туруулаһар хадаара да, үбэ да суох. Максимов баҕар буруйдааҕа буолуо, ол гынан баран аҥаардас ити тоҕус сылы быһа (!) хара хадаардаһан систиэмэни кытары  (!) эрдэһэн эрийсэрэ киһини салыннырар да, сөхтөрөр да. Мин кини ити санаатын ыһыктыбатын иһин улаханнык сэргии, махтайа көрөбүн. Маннык хараахтыр киһиэхэ эрэ бэриллибэт.

Онон, түмүккэ тугу эргитэн аҕалан этиэххэ сөбүй? Социальнай ситимҥэ үлүбээй бас-баттах тыллаһымаҥ, кэнники тугунан диэлийэн тахсыан өйдөөҥ, оҕолоргутун эмиэ оннукка үөрэтиҥ, сууту-сокуону билэ, үөрэтэ сатааҥ – билбэт буолуу эппиэтинэстэн куоттарбат, бэйэ ыырын эрэ иһинэн буолбакка, дойдуга туох-ханнык быһыы-майгы тахса турарын син ыраҥалатан толкуйдуур буолуҥ. Алдьархай ааҥнаатаҕына бэйэҕэ эрэ бүгэн хаалымаҥ, сүбэ-соргу кыбыстыбакка көрдөөҥ – ойуурдаах куобах охтубат, дьонноох киһи тутайбат. Уонна күүстээх санааланыҥ, киэҥ көҕүстэниҥ, доҕоттор!

***

Прасковья НИКАНОРОВА,

“Аартыкка” анаан.

 КОММЕНТАРИИ 
#1

Саамай сеп!23.12.2016 13:57
Олус бэрткэ суруллубут!
#2

бээди123.12.2016 15:01
сөптөөх77542
#3

Бырдах23.12.2016 15:17
Ити Антипина соччо ейе суох дьахтар эбит. Оголорун кербекке интернеккэ олорон ону-маны дойгохтообут. Туох гынаары? Билигин кэлэн герой буола сылдьар. Толкуйа суох дуо бу?
#4

Бырдахха23.12.2016 15:21
Ааттыын да бырдах эбиккин )))
Оччо5о эн геройдаа ээ )))
Киргизтэр киэптээн эрэллэр батта?
Уктээтэххэ онноо5ор кутуйах чыыбыгырыыр диэн баар.
Арай бырдах кыЬаммат буо — саха омук хайдах да буоларыгар.
Бырдах — биир эрэ кунунэн олорор уен-кейуур буо )))
#5

Бырдах23.12.2016 16:01
Ону-маны суруйа суруйа кемускэл кердуур. Ханна олороруй, туерт ого тухары того ейдеммете бэрдэй.
#6

Марика201623.12.2016 16:21
Ким барыта сыыһыан сөп сокуону билбэт киһи. Ол дупутат оннооҕор үктээбит айа кылыытын. Оттон Санаааны сууттар кэрээнэ суохтук сыһыаннаһан сууттаабыттар диэҥҥэ сөбүлэһэбин. Сууппут наһаа иэччэҕэ сулх.
#7

Отк23.12.2016 17:53
Сорогор наьаа кыьыы буолааччы ээ, олох улту санаран кэбиьиэхпин багарабын, санаайаны олох тулуйбатах санаатын суруйбутун олох ойуубун! Кыттыьабын бары тылыгар! Эмиэ торообут дойдутугар Туора мигран буолан кэлбит дьон суоьулуу быьыыларын чуолкайдык ойдоон сэрэтэн, да инники кэрэ куоларбытын сэрэтэн да суруйбут буолуохтаах, биьи саха дьоно ойдуохтээхпит, уйэлэр тухары быраап биэрбит консул тылбытынан хайдах саныырбытынан оголорбутун кэлии суоьулэртэн комускуохтээхпи т, биьи оголорбут эмиэ инник суоьулэргэ тубэьиэхтэрин соп, оеу толкуйдуохтаахп ыт!! Айыы да, тубэспэтэллэр ханнык!
#8

11123.12.2016 20:44
Ону Ол уруккуну хаьан хаартыска таьаардахтарына пресс конференция онорор буоллазын ди улахан дуоьунастаах киьи буоллаххына сыыьа дииллэрин себулэьэр буоллаххына бырастыы гынараргар тиийэзин, сиэри туому улаханнык кэспэтэх курдук сананар буоллаххына бэйэн санаазын этэзин. Мин барытыттан куттанан сэрэхэтийэн наар учугэй буолан кесте сатыыры сыыьа дии саныыбын. Сиэри туому кэьимэ да буттэзэ ди, хайдах бааргынан сырыт. Ол эрэн ким эрэ эйиигин дьон харазар куьазан оноро сатыыр буоллазына, эмиэ наьаа куттанымыахха наада эбит, ол киьи бэйэтин проблемата, нормальнай адекватнай киьи оннук гыммат.
#9

11123.12.2016 21:08
Ол эрэн Кырдьык интернетка куьазаны мээнэ мээнэ тыллаьымыахха наада, учугэйи эрэ суруйун, эбэтэр бэйэн санаазын сурдээх культурнайдык суруйарга этэргэ уэрэниэххэ наада. Интернет диэн мировой пространство, международнай пространство буоларын умнумуохха наада
#10

Отк23.12.2016 21:34
Оччого педофилы культурнайдык туох дьиибитий? Эбэтэр наркораспроните льлэри, дьэ наркобарона киргизияттан кэлэн ыьа того сылдьар биьи дьолбутугар, диибит дуо? Хайдах, хайдах?! Бэйэбит Туора корор санаабытын дьон истиитигэр таьааран биир сомогуьуунан туораппаппыт дуо? Закон дьэ булбут улахан закону кэьэр киьитин, миллионунан коран буппуттэр аны, миллиардынан уораллар онно закон суооох!
#11

11123.12.2016 22:19
Отк, законы иногда действительно суровые:) мне вообще друзья рассказывали, что в Дубае одна европейка посмеивалась над одной молодой женой одного шейха за столом со своими друзьями, мол что шейх не смотрит за женой, что та гуляет как хочет и тд. Но она не знала что за другим столом сидела другая жена шейха, и очень оскорбилась за подобные выражения. И обратилась в полицию за клевету, осквернение чести семьи и распространение ложных данных… девушке дали час на сбор своих вещей и дали приказ на департацию из страны без право возобноаления трудовых отношений и въезда в страну. Мои друзья сказали европейка то была хорошей порядочной трудолюбивой. А ведь там у них еще смертный приговор не отменен:)
#12

Бырдах23.12.2016 22:59
Бу кыыс урут эмиэ суруйан сэрэтии ылбыт эбит дии, уонна того иккистээн онно киирэн биэрдэ. Киьи ейдеебет.
#13

Юрист24.12.2016 16:13
Из этой статьи вообще непонятно как ее привлекли за экстремизм.если вчмтаться в понятие экстремизм то это призыв к насилию. А здесь какой призыв. Ну написала депортировать и что. Ну написала там что то. Но это же по отношению к педофилу как к сволочи. И что. Высосали из пальца. Как ее вообще привлекли? Вобщем мутное дело
#14

Уйбаан25.12.2016 11:26
Бу БЕА эмээхсинэ суруйар дуо? Прасковья диэн?
#15

Уйбаанна25.12.2016 14:36
БЕА эмээхсинэ суруйар эбит буоллагына — муударай хотун эбит дии?
Ол да иЬин БЕА Ил Дархан буолбут эбит…
#16

согуруу11.01.2017 05:22
Сёп сурук. Билинни юйэ5э туохха барытыгар сыьыаннаах буолуохха чахчы ирдэниллэр.Туох баар Балаhыанньаны барытын ёйдююр сёптёёх: балыытыка, суут-сокуон, культура,спорт, религия, хас омук туhунан уонна да атын ёттюлэргэ. То5о диэтэххэ биири эппиккин атын ёттюнэн тюннэри таhааран суруйуохтарын эбэтэр атынна салаан тиэрэ эргитэн туттуохтарын сёп. Былыргы сахалар сууту-сокуону бэркэ билэллэр эбит. ООл иьин урут наар сюрдээх элбэх тяжба буолар эбиттэр. Туох баар мёккёёрдээх дьыалалары барытын ситинник быhаараллар эбит диэн кэлии дьон бэлиэтээн ааспыттара суруллубут этэ Короленко ду, Миддендорф ду ахтыыларыгар.Уо псай ААн Дайды туох тыыннаах олорорун сэргээн ёрэтии, ону ырытан кёрюю, тус биhи омукка тугунан дьайыан сёбюн ёрэтии-ырытыы баар буолуохтаах этэ. Оннук баара ду суо5а ду? Оннук югюс дьон бэйэ5ит сэргээн билиэххитин сёп. Бу киэн куйаар иьинэн суруйсарга, эппиэттииргэ сокуону билии, оол сокуон иhинэн кырдьыгы була сатааhын уонна кэпсэтии баар буолуохтаах. Оччого эрэ куттаммакка сэлэьии.

Источник: old.aartyk.ru

Оставить комментарий    

!