Курс валют
$
59.23
0.05
69.8
0.16
Курс валют
Курс валют
$
59.23
0.05
69.8
0.16
Меню
Поиск по сайту

Афанасий НИКОЛАЕВ “Улуу истиэп” норуоттар икки ардыларынааҕы гуманитарнай билим түмсүүтүттэн

03.04.2017 01:51 3
Афанасий НИКОЛАЕВ “Улуу истиэп” норуоттар икки ардыларынааҕы гуманитарнай билим түмсүүтүттэн

Бу сыл ыам ыйын 23-24 күннэригэр “Улуу истиэп” диэн норуоттар икки ардыларынан гуманитарнай наука форума Казахстан Республикатын Астана куоратыгар Назарбаев Киинигэр буолан ааста. Бу тэрээһин түүр омуктар тутулуга суох буолууларын 25 сылын уонна түүр суругун күнүгэр ананна. Тэрээһин чэрчитинэн Аан дойдуттан 20 сириттэн тюркологтар уонна историктар кэлэн кыттыыны ылан тарҕастылар. Түөрт тылынан синхронно тылбаастаатылар (английскайдыы, казахтыы, китайдыы, нууччалыы).

Музей иһэ.

Алтан Сарын хаартыската

Назарбаев киинэ.

Казах хаһыаттара.

Казахтар кыһыл көмүс киһилэрэ, 1969 сыллаахха булбуттар.

Бу  уоттаах-күөстээх  хосторо музей иһигэр баар. Киһи баҕа санаатын этэригэр анаммыт. Физиктар оҥорбут уникальнай световой лаампалара. Казахтарга эрэ баар.

Международнай тюрк академиятын президенын – Дархан Кыдырлины кытта.

Назарбаев киинэ.

 

Форум түгэниттэн.

Лев Гумилев аатынан Евразийскай национальнай университет.

Казах оҕолоро музейга.

Дворец мира и согласия.

Казахстан национальнай музея.

Меморандум илии баттаһыытынан бүттэ.

Аан дойдутааҕы тюркскай академия президена Дархан Кыдырали этэринэн, бу маннык тэрээһин бүтэһигин Баку куоракка 90 сыл аннараа өттүгэр буолан ааспыт.

Историяны ылан көрдөххө, аан маҥнайгы Всесоюзнай тюркологическай съезд 1926 сыллаахха олунньу ыйтан 26-с күнүттэн кулун тутар 5-с күнүгэр диэри буолбут. Барыта 111 киһи кыттыбыт. Бу съезд Сэбиэскэй Союз иһигэр тюркология сайдыытыгар элбэх сабыдыалы киллэрбитэ.

Буолбут сирэ олус киэҥ, уурбут-туппут курдук дьиэ, масштабынан да киһини салыннарар оҥоһуулаах буолан биэрдэ. Кыттыыны ылбыт дьон, санааларын этинэн, санаа атастаһан, дуоһуйа кэпсэтэн, биир тылынан эттэххэ, форум сыалын-соругун ситистэ диэххэ сөп.

2 күн, музейдарыгар, араас тэрилтэлэригэр көрсүһүү, диспуттар буолан аастылар.

Биир бэйэм санаан маннык, 1926 сыллаахха Бакуга буолан ааспыт түүрдэр съезтэригэр кыттыыны ылбыт делегаттары, биир-биир ааттарынан ааттаан мэҥэ өйдөбүнньүк гынан биир дойдулаах саха өркөн өйдөөх дьоммутун ааттаталаан сүрэхпитинэн долгуйа истэн киһи эрэ киэҥ туттар ааттарынан ааттаталаатылар.

1. Анемподист Иванович Софронов (Алампа)
2. Исидор Никифорович Барахов
3. Алексей Андреевич Иванов (Күндэ), — диэн ааттаталаабыттарыгар сахалары саха гыммыт саха чулуу уолаттарыгар үйэ саас тухары умнуллубат мэҥэ тааска ааттарын-суолларын хаалларбыт эбиттэр диэн киһи эрэ санаата көтөҕүллэр, өрүү инники күөннэргэ Саха сирин саха дьонун нохтолдьуйар сүрэхтэригэр өрүү тыыннаах буолуохтара диэн санааннан салайтардыбыт.

Бадаҕалаан көрдөххө,
Бас аайы
Мааны баҕа
Баһаан элбэх,
Төһөтүн төлкөлөөбөккө
Төбө аайы
Төрүттүүр төлкө
Төһө эмэ,
Кэриҥин кэскиллээбэккэ
Киһи аайы
Кэскиллиир кэмэлдьи
Кэмэ суох,
Ол гынан баран, ону
Олохтуурга оҥоһуннахха.
Олус олуурдаах,
Кэскиллииргэ кэллэххэ,
Кэмэ суох эрэйдээх,
Сурукка эрэ
Суолталанан баран
Суобастанара суостаах.
Арааһы аһан баран
Атаҕар туруорар
Алыс адаҕалаах.
Ол кэриэтэ
Оччугуйу олохтоон баран
Оҥорон иһэн
улаатыннарар
Ордук улаҕалаах.
(А.И. Софронов, 1926 с.).

***

http://yakutiafuture.ru

Обсуждение • 3

Добавить комментарий
  1. Ээ?

    Оппуонньа уол, оттон ол казахтарга, туроктарга «Сахалар мелуйуен сыллаа5ыта Сир Уустан ктен кэлбиттэрэ, бу эЬини бары биЬигиттэн теруттээххит» диэн лиэксийэ аахпатын дуо?
    Эбэтэр кэнэн сахаларга эрэ инньэ диэн куолулуугун?

    • 123

      «Сахалар мелуйуен сыллаа5ыта Сир Уустан ктен кэлбиттэрэ, бу эЬини бары биЬигиттэн теруттээххит»
      Итинник диэбитэ да))))))))) Чэ, онтон санаатын бэрийэр ини, кётён кэлбит киьи тёбётюгэр салгын элбэ5э буолуо))))пока что)))

  2. 123

    Кэм кэмнээх кэрдиистээх, акаары киьи буотах буо. Барытын билбиккин эмискэ то5ор сатаммат. Дьон-атын норуот эмиэ ити диэки хамсаан кэлиэн тустаах. Оччо5о эрэ билии бээтин дуоьунаьын ситиьэр. Мээнэ икки ардыттан бэлэмэ суох кэмн,э, тюгэн,н,э биллэрии — этии- суолтата суох сибиинньэлэргэ то5уу курдук буолар.

Оставить комментарий