Курс валют
$
74.86
0.5
91.15
0.74
Курс валют
Курс валют
$
74.86
0.5
91.15
0.74
Меню
Поиск по сайту

Олохтоох сэбиэт депутата: «Дьааҥылар олохторо чэпчиирэ, сайдара – барыбыт интэриэспит» диир буоллаҕына хочуолунайдары туттардын»

09.12.2020 11:25 9
Олохтоох сэбиэт депутата: «Дьааҥылар олохторо чэпчиирэ, сайдара – барыбыт интэриэспит» диир буоллаҕына хочуолунайдары туттардын»

«Кыымҥа» Владимир Степанов уонна «Аартыкка» Туйаара Нутчина ыстатыйаларын ааҕан баран бэйэм санаабын этиэх тустаахпын дии санаан, бу Дьааҥыттан суруйабын.

Дьааҥыга сыһыаннаан — тыа баһаара уонна суол туһунан «Аартыкка» сөпкө этиллибит. Ити Дьааҥыга «Полиметалл» компания «Прогноз»  месторождениетыттан Томпо улууһун Тополинайыгар диэри суол тутуохпут дииллэр да, ол  суоллара улууска оннук улахан суолтата суох. Көмүс хостуур тэрилтэлэр бэйэлэрин рудаларын федеральнай трассаҕа быһалыы таһалларыгар эрэ барыстаах суол.

«Кыым»: «Өрөспүүбүлүкэ Тополинайга диэри 2,3 млрд солк. суол тутар, салгыы Барыласка диэри суолу “Полиметалл” 2,06 млрд солк. уган туттарар».

Ити «Прогноз» көмүстээх месторождениета улуус саамай соҕуруу уһугар сытар. Месторождениеттан 50 км ыраах Барылас диэн  70-ча киһилээх кыра бөһүөлэк баар. Онно, ол месторождениеҕа баар —  оробуочай бөһүөлэктэриттэн суол тутуохпут дииллэр.

Барылас улуус кииниттэн Баатаҕайтан, Верхоянскайтан 400-чэ км ыраах. Ол Барыластан салгыы Верхоянскай куоракка диэри сылы быһа сылдьар суол тутуллуо дииллэрэ — утопия. Өтөрүнэн туолбат куолу. Хас эмэ систэри туоруохха наада, иккилии биэрэстэ буола-буола аппалар, дьүүктэлэр, маардар, үрэхтэр бааллар, ол аайы муоста тутуохха диэтэххэ туох да киһи баһыгар баппат үлүгэр үп-харчы наада. Бэл 10 км эрэ уһуннаах Баатаҕай уонна Үүттээх икки ардынааҕы суолга  икки уонунан мөлүйүөн ороскуоттаммыта.

Баатаҕай уонна Барылас икки арда уонна  «Прогноз» Тополинайга диэри икки арда — кыһыҥҥы суолунан ыраахтарынан тэҥнэр. Барылаһынан, «Прогноһынан»  айаннаан федеральнай трассаҕа тахсар суол тутуута түөрт соҕуруу сытар нэһилиэктэргэ үчүгэй буолуон сөп. Ол нэһилиэктэргэ холбоон 1700-1800 киһи олорор, Барыластан 150-200 км тэйиччи сыталлар. Ол эрээри аҕыйах нэһилиэк туһугар сүүһүнэн мөлүйүөну, баҕар миллиарды, бараан туран ким да суол туппата чахчы. Буолаары буолан Баатаҕайтан Тополинайга диэри кыһыҥҥы суол баарын үрдүнэн. Онон ити этэр «сылы быһа тохтообокко айанныыр суолу дьааҥыларга тутуу» буолбатах, син биир оттон Өлүөнэ муостатын курдук, эбэтэр Аллараа Бэстээхтэн Чукоткаҕа барар тимир суол курдук пиарданыллыбыт проектар эрэ диэххэ сөп.

«Полиметалл» компания «Прогноз» месторожденияны  2025 сылтан хаһан, үлэлэтэн барыахтаах. Үлэлиир болдьохторо, бырайыак быһыытынан, 20 сыл. Ити көмүс хостуур тэрилтэҕэ Тополинайынан федеральнай трассаҕа тахсар суол  төгүрүк сыл сырьеларын таһалларыгар наада. Кинилэргэ Баатаҕайынан  федеральнай трассаҕа тахсар эргиир. Чэ, ол «Прогнозтан» Барыласка диэри — 50 км — суолу баҕар бэйэлэрин үптэригэр тутуохтара. Оттон ол «туппуттарын иһин» тугу-тугу толуйан ылыахтара өссө биллибэт. Дьиҥинэн баран эттэххэ, ол 50 км суол тутуллара-тутуллубата  улууска туох да суолтата суох. Ол суоллара, Барыласка да аҕалбыттарын иһин, син биир салгыы ттутуллуо суоҕа, миллиардынан үбү ким кутан биэриэй.

В. Степанов»Кыымҥа» ыстатыйатыгар этиллибит: «Дьааҥылар олохторо чэпчиирэ, сайдаллара — барыбыт интэриэспит» диэн. Дьааҥылар олохторун түргэнник тупсарар  суол атын. Бу ааспыт сылларга Дьааҥыга нэһилиэктэргэ чоҕунан оттуллар кииннэммит хочуолунайдары тутуу программата балайда ситиһиилээхтик оноһуллан испитэ. Арыылаах, Сартаҥ, Дулҕалаах, Остуолба, Табалаах, Адыаччы, Чөрүмчэ нэһилиэктэригэр, Баатаҕайга, Верхоянскайга саҥа кииннэммит хочуолунайдар үлэҕэ киирбиттэрэ. Ол эрээри бу программа ситэ оноһуллубакка, икки сылтан бэттэх тохтоон хаалла. Ил Дархан А. Николаев: «Дьааҥыга ЖКХаҕа алыс элбэх үп көрүллэр, барар эбит», — диэтэ диэн салгыы ситэриигэ үлэтигэр үп быһыллан, мораторий биллэриллибит диэн сурах баар.

Ол түмүгэр Боруулаах, Суордаах нэһилиэктэрэ хаһан чоҕунан оттуллар киин оһохтоноллоро салгыҥҥа ыйанна. Бу икки нэһилиэк уонна киин хочуолунай киирбит нэһилиэктэригэр теплотрасса ситэ тардылла илик, түөлбэлэр ыаллара улахан хомолтоҕо, итии киирбит ыалларга ордугургааһын, ымсыырыы үөскээтэ.  Элбэх оҕолоох ыал аҕата дьиэ кэргэнин остуолга олордон баран сорох оҕолоругар ас тииһиннэрбэккэ, «ас бүттэ, эһиги сарсын аһыаххыт» диэбитин курдук буолла.

Онон «дьааҥылар олохторо чэпчиирэ, сайдара — барыбыт интэриэспит» диэн Ил Дархан сорук туруорунар буоллагына, бастаан ОДьКХ улуус нэһилиэктэрин, ыалларын барыларын кииннэммит ититиинэн хааччыйар программатын ситэри толорон үлэлэтэрэ сөп этэ. Дьэ, оччотугар дьааҥылар олохторун толору чэпчэтии, сайыннарыы буолуох этэ.

***

Владислав КРИВОШАПКИН,

Дьааҥы оройуонун сэбиэтин депутата. 

Обсуждение • 9

Добавить комментарий
  1. 3562

    Икки сылтан бэттэх хочуолунайдары тутуу тохтотуллубута дьааныга эрэ буолбатах, буттуун ереспуубулукэ урдунэн киинтэн ититиллии бырагыраамата бытаарда, тохтоото да диэххэ сеп. Тыа дьоно уруккулуу оьогунан оттунан олороллоро кинилэргэ кытыылара да кыьыйбат болохтаах! Бэйэлэрэ итии дьиэгэ, москубага сылдьа уерэхтээх салалта тыа киьитин хаьан даганы ейдуе суога, бары барытын сокращениелыыр эрэ айдааннаах илдархаммыт!!!

  2. Куох комус

    Депутат тугу эрэ бутуйбут. Полиметалл — Нежданинскай кыьыл комустээх месторождения5а Томпо оройуонугар улэлиир. Оттон АО Прогноз Эндыбал урун комустээх месторождение Верхоянскай оройуонугар улэлиир, канадскай Сильвер Веар Ресурсез компания дочернай тэрилтэтэ.

  3. Юрий

    Здравствуйте.
    А на русском языке этот материал можно почитать?

  4. Дьааны уола

    Депутат кырдьыгы суруйбут, Дьаанына улахан туhата суох суол, ол оннугар улуус иhигэр суолу онорорго 2,5 млрд.солк укпута буоллар. Били депутат Эверстов Кэбээйилэр ватсаптарыгар, якобы суолу Кэбээйинэн Батаа5айга тиэрдэр гына харчы бе5ену тоhyттум диэн тар5аппыт дии, дьэ энин араас депутаттар баар буоланнар

  5. Дьааны

    Токуманнан суол оноьуллара Дьааныга ордук туьалаага чуолкай

  6. Д.П.Заровняев Халтаҥ уола

    Депутат В.Кривошапкин туох үлэһитий?

  7. соп

    депутат бутуйбатах. прогноз месторождение ити Дьааны барылас босулэгиттэн илин диэки Дьааны Томпо кыраныыссаласар сирдэрэ.онно битлигин суусчэ кисилээх Полиметал рабочай босуолэгэ разведка онорон улэлии олороллор.

  8. Сэмэн

    Депутат Нутчиналыын манна тугу кырдьыгы суруйдулар? Сымыйанан енненеллер. Суол тутуллар. Кереерун. Нутчина Айдааннаах Арамаанныын Солодов курдук дьону а5алан саханы абырыахтара.
    В Якутии свыше 4 млрд рублей вложат в развитие транспортной связи с месторождением серебра
    Республика обеспечит выполнение ремонтных работ на автодороге «Яна»

    МОСКВА, 23 ноября. /ТАСС/. Правительство Республика Саха (Якутия) и компания «Прогноз-Серебро» заключили соглашение о совместной реализации проекта транспортного обеспечения грузоперевозок с месторождения Прогноз. Предполагается, что власти Якутии вложат в проект около 2,3 млрд рублей, а «Прогноз-Серебро» — 2,06 млрд рублей, сообщил пресс-центр региона в Москве.

    «Соглашение направлено на совместную реализацию проекта в области транспортного обеспечения грузоперевозок с месторождения Прогноз, в частности, на создание транспортной инфраструктуры вблизи месторождения. Подписи под документом поставили глава Республики Саха (Якутия) Айсен Николаев, со стороны ООО «Прогноз-Серебро» — генеральный директор компании «Полиметалл» Виталий Несис. Предполагается, что республика вложит в этот проект около 2,3 млрд рублей, а «Прогноз-Серебро» — 2,06 млрд рублей. То есть колоссальные средства будут инвестированы частной компанией в строительство дороги, которая потом будет передана уже в собственность республики», — говорится в сообщении.

    Республика обеспечит выполнение ремонтных работ на автодороге «Яна». Их начало намечено на 2021 год, а завершение — на 2024 год. В свою очередь компания за счет собственных средств построит автозимник с продленным сроком эксплуатации по маршруту село Тополиное — месторождение Прогноз — село Барылас. Кроме того, компания спроектирует подъездную дорогу и мостовой переход через реку Томпо с примыканием к региональной дороге «Яна» и сухопутному автозимнику.

    «Реализация работ в рамках подписанного соглашения станет еще одним шагом на пути создания транспортного каркаса Арктической зоны Якутии. Согласно договоренностям, республика осуществит реконструкцию 67 км региональной дороги «Яна» и четырех мостов на ней. В дальнейшем мы будем менять прохождение «Яны» как раз через населенные пункты Верхоянского района. В свою очередь наш партнер за свой счет построит автозимник с продленным сроком эксплуатации протяженностью 350 км», — приводятся в сообщении слова Николаев. Он подчеркнул, что начало разработки крупнейшего месторождения серебра позволит создать новые рабочие места и запустить социальные проекты, обеспечит дополнительные поступления в бюджет республики.

    «Развитие инфраструктуры территории остается неотъемлемой частью нашего сотрудничества с республикой. Начало реализации проекта предполагается с 2021 года. «Полиметалл» обязуется приступить к проектированию моста через реку Томпо в поселке Тополиное, а также к трассировке нового маршрута автозимника с продленным сроком эксплуатации от села Тополиное до села Барылас. Работы предстоит достаточно много, мы предполагаем, что они будут выполняться в течение трех лет», — цитирует пресс-центр слова Несиса.

    Месторождение Прогноз находится в 445 км северу от Якутска и является крупнейшим неосвоенным месторождением серебра в России. Месторождение содержит большие запасы богатой руды (142 млн унций серебра с содержанием 560 г/т), годовая добыча оценивается в 13,5 млн унций серебра.

  9. мда

    По моему, верхоянским депутатом не высказано сомнение и тем более неприятие в исполнении соглашения о строительстве круглогодичной дороги через Тополиное в «Прогноз» и далее до п.Барылас Верхоянского улуса. Сомнение высказано в том. что Соглашение включает строительство дороги толкько до Барылас. А о строительстве круглогодичной дороги от Барылас, самого крайнего на юге улуса поселка до собственно центра улуса в 300-400 км. речи в Соглашении нет. Таким образом Соглашение фактически исключительно о строительстве дороги от месторождения «Прогноз» через Тополиное на федеральную трассу. От Верхоянского улуса тут только дорога в 50 км. до Барылас. И верхоянцы правильно сомневаются в том, а как же будет строится и за чей счет дорога от Барылас до центра улуса .Которое наверняка стоить никак не меньше расчитанного 2- 4 миллиардов рублей от Тополиной до «Прогноза». Посмотрите на карту.

Оставить комментарий