Үөһээ Бүлүү улууһун баһылыгын солбуйааччы Люция Спиридоновна Тойтонова, хапсаҕайдьыт, уран тыл маастара Николай Павлович Корякин-Уран Ньукулай, Ньурба улууһун Малдьаҕар нэһилиэгинбаһылыга, Баһылай Манчаары хаан сиэнэ Никита Афанасьевич Иванов, Бүлүү улууһун Бочуоттаах олохтооҕо Маргарита Григорьевна Куличкина уо.д.а.Амматтан, Тааттаттан, Уус Алдантан, Хаҥаластан, Горнайтан күндү ыалдьыт буолан кыттыбыттара, баҕа санаа бастыҥҥын бар дьонноругар анаабыттара.
Эстафета уотун тириэрдэр бөлөх салайааччыта физическэй култуура уонна спорт үтүөлээх үлэһитэ, экстремал-сүүрүк Дмитрий Горохов этэ. Манчаары алааһыттан уоту ылыы 2005 сыллаахтан саҕаламмыта, онтон ыла көтүппэккэ саҕыллан кэллэ. Сүүрэр бөлөххө сэттиэлэр этэ: Уус Алдан улууһун Курбуһах орто оскуолатын физкультураҕа учуутала Владимир Тордуяков, Чурапчыттан ыраах дистанцияҕа сүүрүүгэ СӨ спордун маастара Спиридон Макаров, Сунтаартан спорт бэтэрээнэ, сүүрүүгэ уонна хайыһарга өрөспүүбүлүкэ турнирдарын кыайыылааҕа Юрий Филиппов, Үөһээ Бүлүү спордун бэтэрээнэ, “Чэбдик” сүүрүү кулуубун салайааччыта Сергей Ильин, Тааттаттан «Манчаары уотун» илдьии элбэх төгүллээх кыттыылааҕа Василий Попов, Чурапчыттан чөл олох эстафетатын кыттыылааҕа Айна Федорова бааллара.
Үөһээ Бүлүү “Үс хоһуун” стадионугар барыта 11 көрүҥҥэ 155 комплект мэтээл оонньоммута, 37 хамаандаттан 1497 спортсмен күөн көрсүһүүлэрэ саҕаламмыта. Тоҕус өрөспүүбүлүкэ, икки Баһылай Манчаары оонньууларын рекорда олохтоммута. Бу спартакиадаҕа уопсайа 274 судьуйа үлэлээбитэ, 10 аан дойдутааҕы, 4 Бүтүн Россиятааҕы уонна 160 бастакы категориялаах судьуйалар күрэхтэри дьүүллээбиттэрэ.
Биһиги Хаҥалас улууспут бастакы бөлөххө – 9 хамаанда буолан, иккискэ – 10, үһүскэ – 9, төрдүскэ – 9 хамаанда күрэхтэспиттэрэ. Бу оонньууларга 5 кыһыл, 3 үрүҥ көмүс уонна 2 боруонса мэтээли ылары ситиспиттэрэ. Көрүҥнэринэн көрдөххө, хапсаҕайдаһан тустууга – 17, гиирэ спордугар – 15, мас-рестлиҥҥа – 13, чэпчэки-атлетикаҕа (сүүрүү) – 7, сахалыы атах оонньуутугар (кылыы, ыстаҥа, куобах) – 10, национальнай многоборьеҕа (сахалыы) – 11, хотугу многоборьеҕа – 14, оҕунан ытыыга – 1, буулдьанан ытыыга – 11, ат сүүрдүүтүгэр – 7, сахалыы остуол оонньуутугар – 12-с миэстэлэргэтахсыбыттара.
XX-с үбүлүөйдээх “Манчаары оонньууларын” кыайыылаахтара:
Чэпчэки атлетикаҕа (сүүрүү): кыргыттарга 3000 м: 1 миэстэҕэ — Елена Мутовина (Хаҥалас) – 10 мүн.53,37 сөк., 2-с – Сахая Глухарёва (Сунтаар) – 11 мүн.09,70 сөк., 3-кэ – Диана Зайнагабдинова (Нерюнгри)тахсыбыттара. Уолаттарга 5000 м: Коля Копырин (Хаҥалас) – бастаабыта (15 мүн. 50,50 сөк.), 2 миэстэни – Костя Драгунов (Чурапчы) – 16 мүн. 43,31 сөк., 3-һү – Коля Калачиков (Дьокуускай) – 16 мүн.43,81 сөк. ылтара. Эр дьоҥҥо 10000 м: 1 миэстэ — Дмитрий Степанов (Чурапчы) – 32 мүн. 07,82 сөк., 2-с– Вячеслав Громов (Хаҥалас) – 32 мүн. 54,42 сөк., 3-с– Роман Алексеев (Нам) – 33 мүн. 13,91 сөк.буолтара.
Сахалыы ыстаныыларга (кылыы, ыстаҥа, куобах):эр дьоҥҥо кылыыга 1 миэстэ — Иван Пестряков (Уус Алдан) – 46 м. 16 см., 2-с – Кай Адамов (Чурапчы) – 46 м. 12 см., 3 миэстэ – Егор Филиппов (Хаҥалас)–45 м.91 см.
Сахалыы многоборьеҕа: уолаттарга “Үс төгүл үс” 1 миэстэ – Коля Гаврильев (Хаҥалас) – 31 м. 45 см., 2 миэстэ– Айсен Ботуев (Үөһээ Бүлүү) – 30 м. 96 см., 3 миэстэ – Уйгулаан Иванов (Нам) – 30 м. 56 см.Дьахталларга “ырааҕы ыстаныыга” 1 миэстэниЕкатерина Ощепкова (Дьокуускай) ылбыта, 2-с – Светлана Миронова (Хаҥалас), 3-с – Ольга Курчатова (СВФУ) буолтара.
Оҕунан ытыыга: эр дьоҥҥо (бэтэрээннэргэ) 1миэстэ– Михаил Алексеев (Хаҥалас), 2-с — Александр Сыромятников (Таатта), 3-с – Егор Соловьев (Бүлүү). Эр дьоҥҥо 1 миэстэ – Павел Алексеев-Стасов (Хаҥалас), 2-с – Дамба Дармаев (Нерюнгри), 3-с – Нюргустан Федотов (Таатта).
Хапсаҕай тустууга: эр дьоҥҥо 55 кг дылы 1 миэстэ –Олег Федоров (Үөһээ Бүлүү), 2-с – Дмитрий Варламов (Нерюнгри), 3-с – Илья Тимофеев (Хаҥалас). 80 кг дылы 1 миэстэ – Иннокентий Иннокентьев (Үөһээ Бүлүү-1) уонна Леонид Спиридонов (Хаҥалас), 2-с – Игорь Софронов (Нам), 3-с – Иван Ефремов (Горнай).
Чэпчэки атлетикаҕа (сүүрүү) – 171, оҕунан ытыыга – 96, сахалыы ыстаныыларга (кылыы, ыстаҥа, куобах.) – 119, сахалыы остуол оонньууларыгар (хабылык, хаамыска) – 96, мас-рестлиҥҥа – 394, буулдьанан ытыыга – 96, гиирэ спордугар – 117, хапсаҕайдаһан тустууга – 471, ат сүүрдүүтүгэр – 29, хотугу многоборьеҕа – 61, сахалыы многоборьеҕа – 121 спортсмен кыттыбыта.
Баһылай Манчаары XX—с спартакиадатыгар Хаҥалас спортсменнарын ситиһиилэрэ. Биһиги улууспут иккис бөлөххө: 13 хамаанда кииристэ, буоонньууларга спортсменнарбыт 5 кыһыл, 3 үрүҥ көмүс уонна 2 боруонса мэтээли ылары ситиспиттэрэ. Көрүҥнэринэн ыллахха, хапсаҕайдаһан тустууга – 17, гиирэ анньыыга — 15, мас рестлиҥҥа – 13, чэпчэки атлетикаҕа – 7, сахалыы атах оонньуутугар – 10, национальнай многоборьеҕа – 11, хотугу многоборьеҕа – 14, оҕунан ытыыга – 1, буулдьанан ытыыга – 11, ат сүүрдүүтүгэр – 7, сахалыы остуол оонньуутугар (хабылык уонна хаамыска) — 12-с миэстэлэргэ тахсыбыттара. Уопсай түмүккэ 86 очукуолаах – IX-с миэстэ буолбуттара.
Барыта 38 хамаанда — эр дьон – 499, бэтэрээн эр дьон – 199, уолаттар – 341, дьахталлар – 48, кыргыттар – 135 – барыта 1497 спортсмен күөн көрсүбүтэ.
Манчаары Баһылай XX-с спартакиадатын абсолютнай чемпионнара:
Атах оонньуутугар үс көрүҥ түмүгүнэн Иван Пестряков (Уус-Алдан), саха многоборьетыгар Николай Матаннанов (Таатта), хотугу многоборьеҕа Алексей Созонов (Чурапчы), мас рестлиҥҥа Эрчим Баппагай (Үөһээ Бүлүү), хапсаҕай тустууга Увар Тимофеев (Үөһээ Бүлүү), оҕунан ытыыга Балдар Балданов (Дьокуускай).
Спорт диэн – бу күүстээх үлэ, чөл олох, сыра-сылба баранар эрчиллиитэ, дьулуур, тулуур, дьүккүөр, болҕомто, мындыр өй буолар.
Эдэр ыччаттар, Хаҥалас улууһун киэн туттар спортсменнарын туһунан ааҕыҥ, сэргээҥ, холобур оҥостуҥ.
***
Василий МОЖУКОВ, СӨ спордун бэтэрээнэ, Покровскай к.
Оставить комментарий