Курс валют
$
82.61
0.44
€
95.29
0.45
 Курс валют
Курс валют
$
82.61
0.44
€
95.29
0.45
Меню
Поиск по сайту
Главная    Общество    ОТ ҮЛЭТИГЭР ЫЧЧАТ КИМИИЛЭЭХТИК ҮЛЭЛИИР

ОТ ҮЛЭТИГЭР ЫЧЧАТ КИМИИЛЭЭХТИК ҮЛЭЛИИР

сегодня 09:17 (13 часов назад) 0
ОТ ҮЛЭТИГЭР ЫЧЧАТ КИМИИЛЭЭХТИК ҮЛЭЛИИР

Сайыҥҥы сылаас күннэр тураннар отчуттар биир да күнү сүтэрбэттии  тиритэ-хорута хара сарсыардаттан ходуһаҕа киирэн ким от оҕустарар, ким мустарар. Билигин техника үйэтэ буолан ходуһа, алаас иһэ тыраахтарынан туолбут.

Охсуллубут от сыта дыргыйан саха киһитин дууһатын хабыллар хаба ортотунан киирэн чахчы иэйэр-куойар. Ол да иһин буолуо оҕо сылдьан окко мускуллубут киһини ходуһа курдаттыы ыҥыра-угуйа турар. Ахтылҕан санаа үүйэр-хаайар.

“Бөртө сылгы собуота” хаһаайыстыбаҕа ыччат оҕо дьон туһунан звенонан оттообуттара ыраатта. Салайааччы киһи Александр Васильевич Павлов кэлбит льону аан бастаан бу биригээдэ оттуур сиригэр арыыга тааһааран киэн тутта кэпсиир. Сорох сорох оҕолор кыра эрдэхтэриттэн оттообут буолан билигин хайыы үйэ эдэр кыайыгас-хотугас дьон буолбуттар. Уопуттаах отчут буолан тыраахтырга сымса баҕайытык ойон тахсан ходуһа устун бирилэтэ тураллар.

Бу Бэтилиэткэ диэн звено уолаттара. Звенонуэмиэ оҕо эрдэҕиттэн сылын аайы окко эриллибит Харысхан Александров салайан үлэлэтэ сылдьар. Билигин автотранспорт идэтигэр үөрэнэн бүтэрдэр даҕаны окко кэлэн куруутун үлэлиир. Звеноҕа биир 9-с кылаас үөрэнээччитэ Новгородов Сергей хайыы-үйэ иккис сылын убайдарын кытта тэбис тэҥҥэ үлэлии сылдьар. Физрук үөрэхтээх Архипов Василий оҕо эрдэҕиттэн от үлэтин бары кистэлэҥин билэ улааппыт буолан билигин уопуттаах отчут. Лукин Иван эмиэ оҕо эрдэҕиттэн оттуур. Агроном идэтин баһылаан ол идэтинэн үлэлиэхтээх. Онон тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар үлэлиир бигэ санаалаах. Манна диэн эттэххэ кини ийэтэ, аҕата бу тэрилтэҕэ үлэлииллэр. Настаабынньыктара бэтэрээн Руслан Прокопьевич  Еремеев уолаттарга сүбэ-ама, астарын буһаран бэлэмнээн биэрэр. Сотору сотору арҕаа диэки көрөн ылар. Ол диэки ыраахтан көстөр мыраан үрдүнэн хара былыт кылдьыылыы сурааһын буолан көстөр. Харысхан  чэйин иһэн куруускатын ууран отуу аттыгар турар тыраахтырдар диэки барда. Уолаттар биир биэс тыла суох аһыы охсоот кинини батыстылар. Александр Васильевич уолаттарын хайгыыр харахтарынан көрө-көрө: “Уолаттарбыт итинниктэр, сүрдээх эппиэтинэстээхубайдарын, аҕаларын туйахтарын хатарар дьон, үлэни кыайа улаатан эрэллэр. Кыра эрдэхтэриттэн үлэлииллэр, барытын билэллэр. Былааннарын чугаһатар инилэр”,- дии-дии ходуһатын көрөр. “Аата абатын, олус улахан уу кэлэн мэһэйдээтэҕин, уолаттар кыайыгас дьон , билигин ырааппыт буолуо этилэр,”- уолаттар диэки көрөн ылла.

Быйыл сайын звено 400 тн оту, 200 тн зеленканы бэлэмниэхтээх этилэр даҕаны, бу сайын сүрдээх улахан уу кэлэн мэһэйдэри үөскэттэ.

“Баҕадьа” звенота эмиэ арыыга оттуур. Онон бу уу эмиэ күчүмэҕэйдэри үөскэтэ сырытта. Бу звено былаана 400 тн от уонна 250 тн зеленка. Звеневод Макаров Алексей Тимофеевич  отчуттара олох эдэр дьон. Кини уола Тимофей бу звеноҕа 3-с сылын үлэлиир. Кинини батыһан табаарыһа  Иванов Вова манна үлэлээбитэ иккис сайына. Федоров Лев куораттан кэлэн эмиэ бастакы сылын оттуу сылдьар. Звеноҕа отчуттар настаабынньыктара Ньургун Гаврильевич Федоров механизатор да быһыытынан, сүбэһит да быһыытынан сылын аайы үлэлиир. Манна агроном Дьулус Ньургунович Юмшанов баҕа өттүнэн кэлэн оттоһор. Өссө Ньурбаттан төрүттээх Родион Хатылыков эмиэ оттуур. Уонна кырдьаҕас механизатор Павел Петрович Быганов уолаттарга минньигэс ас буһарар. Онон звено толору састааптаах, үксэ эдэр дьон күлэ-үөрэ күөх оту сомсон сүөһү аһылыгын бэлэмнии сылдьаллар. Дьиҥинэн ыллахха звенолароттуу өссө от ыйын 7-8 күннэригэр киирбиттэрэ. Син тэтимнээхтик саҕалаабыттара эрээри улахан уу кэлэн  төттөрү көһөн тахсарга күһэллибиттэрэ. Онтон уу арыый түһэн олох соторутааҕыта арыыга киирэн күүскэ үлэлии сылдьаллар. Уу ылбыт буолан от бурҕайан олорор, ол да буоллар уолаттар санаалара түспэт. Ылыммыт соруктарын бу хаалбыт күннэргэ толорор санаалаах үлэлии сылдьаллар. Эдэр дьон хаадьылаһа-хаадьылаһа тыраахтардарын собуоттаан ким охсууга, ким мунньууга, ким субууламмыт от диэки хайыһыннаран айанната турдулар.

Кинилэри көрө-көрө киһи хайдах эрэ, тыа хаһаайыстыбата билигин да кэскиллээх эбит, эдэр ыччат дьон сүөһү иитиитэ буоллун, сылгы да буоллун, атын да хайысхаларга куруутун кэлэ тураллар. Киһини үөрдэрэ диэн маннык хартыына бары улуустарга, хаһаайыстыбаларга барытыгар көстөр.

***
Прокопий ХАБАРОВ

Рубрики:
Поделиться

Оставить комментарий    

Не пропустите