Саха дэгит күрэҕин өрө тутар Большаковтар дьиэ кэргэн

Түөрт сылга биирдэ буолан ааһар Манчаары оонньууларыгар Сунтаар улууһуттан уопсайа 20 тириэньэр, ону тэҥэ 67 спортсмен 10 көрүҥҥэ кыттардыы ох курдук оҥостон бэлэмнэнэ сылдьаллар. Кинилэр истэригэр саха дэгит күрэҕэр (многоборьеҕа) быйылгы өрөспүүбүлүкэ чөмпүйэнээтигэр муҥутуур кыайыыны ситиспит, кыһыл көмүс мэтээл хаһаайыннара буолбут Мичийэ, Тимофей Большаковтар эмиэ бааллар. Успуорду өрө тутар Большаковтар дьиэ кэргэн биир кэмҥэ өтөрүнэн ханна да буолбатах кыраһыабай киирсиини көрдөрөн, история кэрэһиттэрэ буолбуттарын бары да кэрэхсии истибит, көрбүт буолуохтаахпыт. Бүгүн ааҕааччыларбытыгар анаан Большаковтар дьиэ кэргэн успуорка ситиһиилэрин, күннээҕи дьарыктарын уонна Манчаары оонньууларыгар төһө бэлэмнээх сылдьалларын туһунан сырдатабыт.

– Мичийэ, үтүө күнүнэн! Бастатан туран бэйэҕит хантан төрүттээххитин, дьиэ кэргэҥҥит туһунан кылгастык билиһиннэрэ түһүөҥ дуо?

– Кэргэним, Тимофей, Амма Абаҕатыттан төрүттээх. Ыал бастакы оҕото, бииргэ төрөөбүттэрэ түөртэр. Мин бэйэм Сунтаар Кутанатыгар Мартыновтар дьиэ кэргэттэригэр бэһис оҕонон күн сирин көрбүтүм.

Бэйэбит сүрэхпит чопчута 1,5 саастаах мааны да мааны, кырачаан кыыс оҕолоохпут. Успуорду олуһун диэн таптыыбыт. Туох баарбытын барытын ууран туран, күн аайы дьарыктанабыт, үүнэбит-сайдабыт. Ону таһынан, кэргэним Аллыҥа оскуолатыгар физкультура учууталынан үлэлиир буолан, оҕолору успуорка сыһыаран ситиһиилээхтик дьарыктыыр. Ол курдук, кини дьарыктаабыт оҕолоро Аан дойдуга тиийэ чөмпүйүөннээн турардаахтар.

Кыратык бэйэбит ситиһиилэрбитин кэпсээтэххэ, кэргэним мас тардыһыытыгар уонна саха дэгит күрэҕэр (многоборьеҕа) Саха сирин маастара. Маны тэҥэ мас тардыһыытыгар Арассыыйа, өрөспүүбүлүкэ хас да төгүллээх призера, чөмпүйүөнэ буолар. Мин бэйэм эмиэ, саха дэгит күрэһигэр успуорт маастарабын, өрөспүүбүлүкэ икки төгүллээх чөмпүйүөнэбин. Бэрдьигэстээххэ 2021 с. буолбут, Манчаары оонньууларын чөмпүйүөнэбин. Оттон, кэргэним эмиэ ол буолбут Манчаарыга ситиһиилээхтик, бэрт кыранан, ол эбэтэр биир очукуонан баһыйтаран, иккис буолбута.

– Быйылгы Манчаарыга путевканы хайдах ылбыккытын, итиэннэ хаһыс төгүлүн кыттаргытын кэпсии түһүөҥ дуо?

– Кулун тутар 5-6 күннэригэр, Дьокуускай куоракка буолбут саха дэгит күрэҕэр, Тимофейдыын иккиэн иккис төгүлүн бастаан, бэйэ-бэйэбитин күүскэ өйөһөн, бу буолаары турар Манчаарыга путевкабытын ылбыппыт. Кыттааччы да элбэх буолан, күрэхпит арыый тыҥааһыннаах буолан биэрбитэ. Ол курдук, кэргэним 7 көрүҥ түмүгүнэн 33 очукуоланан, мин бэйэм 5 көрүҥ түмүгүнэн 22 очукуоланан бастаабыппыт. Кэргэним 70 киилэ ыйааһыҥҥа диэри эр дьоннорго киирсэр. Оттон кэрэ аҥаардар киэннэрэ абсолютнай буолар. Манчаарыга мин иккис төгүлүн кыттабын, кэргэним үһүс төгүлүн кыттар.

– Биллэн турар, спортсмен киһиэхэ дисциплина, бэйэҕэ ирдэбиллээх буолуу хайаан да наада дии саныыбын. Улахан күрэхтэргэ сылы эргиччи дьарыктаннахха эрэ, түмүк баар буолара буолуо. Дьэ, эһиги төһө бэлэмнэнэ сылдьаҕытый, дьарыккыт туһунан кэпсии түһүөҥ дуо?

– Мин Санкт-Петербург куоракка очно үөрэнэ сылдьар буоламмын, дьарыкпыт улахан аҥаара тус-туспа ааһар. Төһө да иккиэн бииргэ дьарыктаныахпытын баҕарбыппытын иһин кыаллыбат. Онон, бииргэ дьарыктанарбыт ахсааннаах. Ол да буоллар, күн аайы бэйэ-бэйэбитин төлөпүөн нөҥүө кэпсэтэн өйөһөбүт, хас биирдии дьарыкпытын ымпыгар-чымпыгар тиийэ быһаарсабыт, ыраҥалаан көрөбүт. Тимофей үлэтин быыһыгар, нэдиэлэҕэ үстэ Аллыҥаттан Сунтаарга киирэн дьарыгын оҥорор. Оттон мин дьарыктанар сирим үөрэхпиттэн олох тэйиччи турар буолан, дисциплина чааһа улахан оруолу оонньуур. Бэлэммит үчүгэй курдук, күн аайы көтүппэккэ дьарыктанабыт. Маны таһынан аһыыр аспытын эмиэ көрүнэбит. Дьэ, түмүгэ Манчаарыга көстүөҕэ. Туох баар сырабыт, оҥорбут үлэбит мээнэҕэ хаалыа суохтаах диэн эрэллээхпит.

– Кырдьыга да оннук! Эһиги дьиэ кэргэҥҥэ ситиһиилэри баҕарабын!

***
Елизавета ТИТОВА