Быйылгы саас хайдах буолуой?

Быйылгы саас ураты буолуо. Хаар муус устар ый бүтүүтэ эмискэ ириэрэн ууллуоҕа. Ордук улуу Эбэбит ууну хомуйар иэнэ киэҥ буолан сааскы уу балайда күүскэ киириэ.

Аны муус тоҥуутун халыҥа араас буолан харыы тахсара күүтүллэр. Эбэни быһыттыыр төһө сөбүн быйылгы дьыл биллэриэ.

Нэһилиэнньэ сэрэхтээх буолуҥ,сылгыны өрүс арыытыттан таһаарыҥ. Илин эҥэргэ саас муус устар ый бүтүүтэ көхтөөхтүк кэлиэ. Сир ирбэт тоҥо эпсэри тоҥмут буолан кэлбит уу түргэнник кууруо.

Ыам ыйа сөрүүн,тымныы,хаҕыс буолуо. Кусчуттар барахсаттар эмиэ тоҥор-хатар саастара,ол эрээри кус киириитэ күргүөмнээх буолуо. Ыам ыйын ортотугар ардах түһэн сири сиигирдиэ. Быйыл кус көтүүтэ ыам ыйын 17гэр дылы мөлтөх,ичигэстик таҥнан,сылаас дурда туттан сыттаххытына бултуйаҕыт. Улуу Эбэ мууһа көтөҕүллүөр диэри сылаас күннэр турбаттар. Ньукуолун саҕана улахан кустар киирэллэр,үгүстэрэ көҥүл бүппүтүн кэннэ көтөн,сынньанан ааһыахтара,кус көҥүлүн саҕана үгүс күөл тоҥ сытар,ырбыы эрэ тахсар. Эбэбит ыам ыйын ортотун кэннэ сайыаҕа. Туллук үөрэ сорох сиргэ 50-100 үөрдээх,оннук сирдэргэ кус көтөр суола аһыллар.

Ньурбаҕа,Абыйга,Кэбээйигэ,Томпоҕо,Амма уҥуор,чугастыы Одьулууҥҥа,Чыччаҥ сиһигэр куобах суола көстөр буолбут,онон кураан буоларын биттэнэр куобах 35 сыл эстэн баран эргийиэн сөп. Билгэбит төһөтө сөбүн Айылҕа бэйэтэ билэн эрдэҕэ.

***

Андрей Варламов Дьокуускай-Чурапчы

Хаартыска: ЯСИА