Саҥа киинэ биир уратытынан Малайзия Куала-Лумпур куоратыгар устубуттара буолар. Киинэҕэ саха артыыската Ирина Михайлова аан дойдуга биллэр артыыс Содзи Араины кытары сүрүн оруолларга оонньоотулар.
— Ирина, артыыс буолар ыра санаа эйиэхэ хаһан баар буолбутай?
— Сунтаар улууһун Элгээйи сэлиэнньэтин орто оскуолатыгар үөрэммитим. Математиканы тоҕо эрэ ыарырҕатарым, муусуканы истэрбин, үчүгэй хартыыналары көрөрбүн сөбүлүүрүм. Кинигэ ис хоһоонун буолбакка, ордук хартыыналарын умсугуйан көрөрүм, уруһуйдуохпун баҕарарым. 2‑с кылааска үөрэнэ сырыттахпына, аҕам бииргэ төрөөбүт эдьиийэ Анастасия Павловна Уаровамусукаалынай оскуолаҕа фольклор кылааһын арыйан, оҕолору көрдөөбүтэ. Онно учууталбыт Петрова Машаны, Иванова Машаны уонна миигин бэйэбититтэн ыйыппакка эрэ анаталаан кэбиспитэ. Ийэм да, аҕам да өттүнэн тойуксуттар бааллар. Аҕам өттүнэн эһээм Павел АлександровКутанаҕа биллэр оһуохайдьыт этэ. Тойуксут, оһуохайдьыт буолбут сыдьааннара, сиэннэрэ элбэхтэр. Ийэм өттүнэн Лена Митрофановна Егорова тойукка сыһыаннаах. Ийэм аҕата Митрофан Егоров оһуохайдыыра. Онон, култуура эйгэтигэр барарбын 2‑с кылаастан хайыы үйэ билэр курдугум. Элгээйигэ наһаа үчүгэй кулууптаах этибит, тэрээһин эгэлгэтэ ыытыллан, сэргэхтик олорбуппут. Кыра сылдьан, улааттахпына мин манна үлэлиир буолуом дии саныырым.
Ким буолабын диэн мунаарбакка, 2005 с. Арктикатааҕы Култуура уонна ускуустуба институтугар актерскай отделениеҕа туттарсан киирбитим. Бу отделение 3 сыл буола-буола аһыллар. Атын үөрэх кыһаларыгар эмиэ докумуоннарбын туттарбытым. Ол эрэн, Арктика института бастакынан биллэрбитэ уонна төлөбүрэ суох үөрэх этэ. Оччолорго дьонум 3 устудьуону үөрэттэрэллэрэ (икки эдьиийдээхпин уонна биир бырааттаахпын). Ол иһин, босхо үөрэх диэммин, ханна да атын үөрэххэ бара сатаабатаҕым.
— Үөрэнэ сылдьан “миэнэ буолбатах эбит” диэн санаалар биирдэ да киирэн ылбатах буолуохтаахтар?
— Онтон үөрэҕи бүтэрбит оҕолору тыйаатырдарга анааһын долгутуулаах кэмнэрэ тиийэн кэллэхтэрэ?
— Биэс сыл үөрэммиппит. Дьиҥэр, Андрей Борисов былаанынан, биһиги кууруһу Олоҥхо тыйаатырыгар анаан бэлэмнээбиттэрэ. Оччолорго олоҥхолуох эҥин курдук турукка сылдьар буолан эбитэ дуу, Олоҥхо тыйаатырыгар ыыталлара буолуо дии саныырым. Дьиҥэр, Саха тыйаатырыгар үлэлии барар кистэлэҥ баҕа санаа баар этэ. Арай, балаҕан ыйыгар: “Эйигин Саха тыйаатырыгар ыллыбыт” диэн эппиттэригэр, бу орто дойдуга мин саҕа дьоллоох киһи суоҕа! Бииргэ үөрэммит оҕолорбуттан Саха тыйаатырыгар өссө Валентин Макаровы, Илья Портнягины, Дима Алексеевы, Степа Порядины, Игорь Говоровы ылбыттара. Онон тыйаатыр оччотооҕу дириэктэрэ Анатолий Николаевка улахан махталлаахпын.
Суоһалдьыйа Толбонноох оруолугар
— Эн Суоһалдьыйа Толбонноох оруолугар анаммыккын истэн, көрүөн баҕалаах киһи элбэҕин билэбин.
— Бу испэктээккэ сүрүн оруолга ананыым, үлэлээһиним мин олохпор олус ыарахан кэмнэргэ түбэспитэ. Ийэм Юлия Митрофановна: “Суоһалдьыйа оруолун эйиэхэ биэрээри гыннахтарына, сөбүлэһээйэххин”, — диэбиттээҕэ. Ийэ киһи, ыарахан оруол диэн оҕотун харыстаан эттэҕэ. Ону: “Үлэм буоллаҕа дии, ийээ”, — диэбитим. “Суоһалдьыйа Толбоннооххо” Александра Сивцева уонна мин дублердуур буолбуппут. Сергей Зверев‑Кыыл Уола уонна Иван Алексеев суруйбут айымньыларын иккиэннэрин аахпыппыт, билсибиппит.
Арай, ийэм суох буолбутугар: «Ийэбин көмсө барыахтаахпын. Онон тохтуурум буолуо», — диэн режиссербар эппитим. Эдьиий Дора: “Биир сыл курдук испэктээккэ оонньоомо”, — диэн сүбэлээбитэ. Ол да буоллар, тыйаатырга үлэлии сылдьар буолан, сыанаҕа тахсарым. Мин сиэри-туому барытын толору толорон, алгыс ылан баран, ааспыт сезонтан ыла “Суоһалдьыйа Толбоннооххо” оонньоон эрэбин.
“Пентхаус” киинэҕэ сүрүн оруолга
— Кэргэҥҥин, саха киинэтигэр ураты суоллаах-иистээх режиссер, продюсер Степан Бурнашевы кытары хайдах билсибиккиний?
— Степан Бурнашевы урут режиссер диэн билэр этим. Онтон “Республика Z” киинэ кэнниттэн чугастык билсибиппит. Онон, биһиги ыалы киинэ холбообута.
— Режиссер уонна артыыска бииргэ үлэлииллэрэ хайдах эбитий?
— Бэйэ бэйэбитин өйдөһөбүт, ханна эрэ ситэрсэн да биэрэрбит буолуо. Кини араас бэстибээллэргэ, үлэтинэн элбэхтик барар-кэлэр. Оччоҕо мин икки оҕобутун кытары соҕотох хааларым ыарахаттардаах соҕус. Ол гынан баран, Степамүлэтин үчүгэйдик билэбин, өйдүүбүн.
— Дьэ, сүрүн тиэмэбитигэр киириэххэ. Степан Бурнашев бастакы аан дойдутааҕы таһымнаах “Пентхаус” киинэтигэр сүрүн оруолга оонньоотуҥ. Киинэҕэ эйигин көрө охсоору олус күүтэбит.
— Махтал. Атын омуктары кытары холбоһуктаах бырайыак буолан, күүтүллүбэтэх түгэннэр, ыарахаттар да бааллара.
Биһиги дьиэ кэргэн 2023–2024 сылларга Таилаҥҥа кыстаабыппыт. 2024 сыл Саҥа дьылын көрсөн баран, Малайзия киин куоратыгар Куала-Лумпурга бара сылдьыбыппыт. Халлааҥҥа талаһар үрдүк дьиэлэртэн биирдэстэригэр үс күҥҥэ кыбартыыра уларсыбыппыт. Соччо бэрдэ суох салгыннаах кыбартыыраҕа түбэспит этибит. Араас тыаһы, эр киһи саҥатын истибитим. “Хайдах эрэ дьиибэ дьиэ быһыылаах” дии санаан, иккис күммүтүгэр остуолга сыр харчылары ууран баран утуйбуппут. Арай түүн харчыларбыт тыаһаан барбыттара. Дьэ, ол кэнниттэн истибиппитигэр итэҕэйэн, алаадьылаан дьиэ муннуктарыгар уурталаабыппыт.
Степа бу туһунан киинэ устуохха сөп эбит диэн быктарбыта. Ити кыһын Алексей АмбросьевтыынМалайзияҕа баран сценарий суруйан саҕалаабыттара. Онон ити дьулаан түгэммитигэр олоҕуран, ол эрэн, атын сюжеттаах киинэ уһулунна.
— Аан дойдуга киэҥник биллэр артыыһы, эһиги киинэҕитигэр ситэриилээх продюсерынан үлэлээбит Содзи Араины кытары оонньуур айар киһиэхэ биир чаҕылхай түгэн буоллаҕа.
— Тута этэбин, олус долгутуулаах этэ, салла санаабытым. Содзи Араи дьоппуон-кэриэй аҥаардаах. Степа кинилиин Бишкеккэ бэстибээлгэ сылдьан чугастык билсибиттэр. Оруолларбытыгар английскайдыы кэпсэтэн оонньообуппут. Ити миэхэ олус ыарахан этэ, тиэкиспин өйбүттэн үөрэтээри эрэйдэммитим. Хата, Содзи Араи эмиэ акценнаахтык саҥарар буолан, арыый уоскуйбутум. 50 сааһын ааспыт киһи диэтэххэ, олох сылайбат, дьиҥнээх самурай курдук, өссө француз тылын үөрэтэр этэ.
— Ирина, истиҥ кэпсэтииҥ иһин махтал.
***
Ааптар: Надежда Егорова Саха сирэ
Хаартыска: И.Михайлова тиксэриилэрэ
Оставить комментарий