Курс валют
$
71.14
0.46
77.79
0.1
Курс валют
Курс валют
$
71.14
0.46
77.79
0.1
Меню
Поиск по сайту

«Ийэ сүрэҕэ-саллаакка» бырайыак үтүө түмүктээх буолла

08.05.2020 13:50 0
«Ийэ сүрэҕэ-саллаакка» бырайыак үтүө түмүктээх буолла

Үөһээ Бүлүүтээҕи «Тускул» оҕо киинин иһинэн үлэлиир улуустааҕы «Сомоҕо» оҕо хамсааһына уонна «Лидер» куруһуок оҕолоро бу үөрэх дьылыгар Улуу Кыайыы 75 сылын көрсө элбэх былааны, эппиэтинэстээх  үлэлэри ылынан толорорго сыал-сорук  туруоруммуппут. Онтубут олоххо киирэн туолан иһэриттэн испитигэр ээр-сэмээр үөрэбит.


«Россия ийэлэрэ» бүтүн россиятааҕы уопсастыбаннай хамсааһын «Ийэ өлбөөдүйбэт, өлбөт сүппэт хорсун быһыыта» дьаһалга кыттыһан «Кыайыы волонтердара» диэн ааттанан тыа оскуолаларынан оҕолорун уоттаах сэриигэ сүтэрбит ийэлэр тустарынан матырыйааллары, ахтыылары хомуйуу үлэтин саҕалаабыппыт. 16 нэьилиэк ыҥырыыбытын ылынан матырыйааллары, ахтыылары хомуйан ыыппыттара хайҕаллаах.» Ийэ сүрэҕэ-саллаакка» диэн Саха НВК көрдөрөр-иһитиннэрэр канаалга анал биэриини «Кыайыы волонтердара» уонна салайааччылар, «Хотун Бүлүү «ТРС коллектива буолан  оҥорон ыыппыппыт. Бу манна  Харбалаах нэһилиэгэр биэс ини-бии бииргэ төрөөбүт сэрииттэн эргиллибэтэх  бырааттыылар тустарынан Николай Федоров уола суос соҕотох ордон хаалбыт Спартак Федоров истиҥ, киһини эрэ долгутар  ахтыыта  киирбитэ. Устар бөлөх бары даҕаны  Спартак Николаевиһы көрөн сүрдээҕин долгуйбуппут, биэс бырааттыы Федоровтартан ордон хаалбыт ааттарын ааттатааччы, туйахтарын хатарааччы удьуор ситимин илдьэ сылдьааччы кини эрэ буолар. Спартак Николаевич 80 сааһыгар бэрт сэнэх көрүҥнээх , элбэх саҥалаах, чуор куоластаах  биһигини үөрэн-көтөн  көрсүбүтэ, эбиитин маннык үйэлээх үлэни ыыта сылдьарбытыгар, кинилэри саныырбытыгар биһиэхэ бэйэбитигэр махтаммыта.. Биһиги биэриибит геройун илэ көрөн, хас биирдии киһи дууһатыгар иҥэн киирэр истиҥ кэпсээнин уоттаах хараҕыттан көрөн ылар курдуккун уонна хас биирдиибит өрө тыынан ол ыарахан кэмҥэ тиийэ сылдьыбыт курдук сананныбыт, элбэх толкуйга, санааҕа ыллардыбыт. Оҕолор бу хасыһан үлэлээннэр билбэтэхтэрин биллилэр, олоххо буолбут историяны сэгэтэн көрөн долгуйдулар.

  Мантан салгыы тохтоон хаалбакка аны бу дьоннорбутун үйэтитэргэ, ааттарын ааттыырга диэн кинигэ таһаарарга биһиэхэ эппиэттээх сыал-сорук турбута. Хата суолбут арыллан диэбиккэ дылы барыта орун оннутугар буолан билигин» Ийэ-сүрэҕэ саллаакка» диэн кинигэбитин бэлэмнээн бэчээттэтэн  күн сирин көрдөрдүбүт . Барыта 39 ийэ аата булулунна, ааттанна. Манна Тамалакаан нэһилиэгиттэн бырааттыы түөрт Буораахаптар ийэлэрэ Огдооччуйа барахсан  уолаттарын уоттаах сэриигэ атаарбытын уонна төннүбэтэхтэрин туһунан сурулунна. Салгыы Харбалаах нэһилиэгиттэн биэс бырааттыылар, ини-бии  Федоровтар сэриигэ баран төннүбэтэхтэрин,  ийэлэрэ Даарыйа барахсан эдэр сааһыгар күн сириттэн барбытын туһунан. Николаева Мария Николаевна үс ини-бии уолаттара Улуу сэрииттэн Быракааннарыгар тыыннаах эргиллибиттэрин үөрүүтэ. Мэйик нэһилиэгиттэн Федорова Анастасия Федоровна Кумалаан алааһыттан үс уолун  уонна Яковлева Евдокия Афанасьевна үс уолун сэриигэ атаарбыттарын  туһунан хос сиэннэрин ахтыылара киирдэ.

  Салгыы  оҕолорго хос эһээлэрин сырдатар сыаллаах «Хос эһээм-мин киэн туттуум» диэн эссе күрэҕин кэтэхтэн биллэрбиппитигэр барыта 125 үлэ киирэн 26 бастыҥ  үлэлээхтэргэ кинигэ хомуурунньуга күн сирин көрдө. Бу ыытыллыбыт кэтэхтэн күрэххэ оҕолор дьонтон истибиттэрин, булбут, мунньубут матырыйаалларыттан хос эһээлэрин сырдык ааттарын үйэтитэр суруйуулара киирдэ. Оҕолор  дириҥ суолталаах үлэни ылсан күрэхпитигэр кыттыбыттара, эппиэтинэстээхтик сыһыаннаспыттара киһини үөрдэр. Бу кинилэр уоттаах сэриигэ биһиги эйэлээх олохпут туһугар сэриилэспит хос эһээлэрин сырдатаннар, киэҥ эйгэҕэ таһаарбыттара улахан иитэр- үөрэтэр суолталаах буолла.

    Карантин биллэриллибитигэр «Махтанабыт.Ытыктыыбыт.Сүгүрүйэбит» диэн улуус оҕолоругар уонна улахан дьоҥҥо Улуу Кыайыы 75 сылыгар аналлаах хомоҕой хоһоон  аргыстаах айар куттаах, суруйар дьоҕурдаах, саһа сылдьар таланнарын арыйар, иэйиилэрин таска, киэҥ эйгэҕэ  таһаарар сыаллаах күрэх биллэрбиппит. Манна  айар куттаах оҕолор уонна улахан айар куттаах дьоннор кыттыыны ылбыттара. Кыайыылаахтар айымньылара куйаар ситиминэн уонна олохтоох Үөһээ Бүлүү  хаһыакка «Чэчир» литературнай сыһыарыыга сырдатыллыахтара.

   Бу маннык билигин тыҥаан турар балаһыанньаҕа таах олорон хаалбакка кэтэхтэн, интэриниэт, куйаар  ситиминэн араас таһымнаах  үлэлэр, күрэхтэр  салгыы  ыытылла тураллар. Араас  ыытыллар акцияларга, ыҥырыыларга улуус оскуолаларын оҕолоро көхтөөхтүк  кыттыыны  ылаллар. Билигин биһиэхэ  бу таһаарбыт  кинигэлэрбитин дьоҥҥо-сэргэҕэ, оҕолорго куйаар ситимин нөҥүө  киэҥ эйгэҕэ сырдатар, билиһиннэрэр  сыал-сорук турар.

    Улууспут Баһылыга Поскачин В.С. оҕо хамсааһыннарын инициативаларын, бырайыактыыр үлэлэрин өйүүр сыаллаах  иккис сылын Баһылык гранын күрэҕин ыытар. «Ийэ сүрэҕэ- саллаакка» бырайыакпытынан кыттан  Баһылык гранын ылан туһалаахтык, кэскиллээхтик туһанныбыт, үлэбитигэр күүс-көмө, өйөбүл буолла.

Бу икки  кинигэ тахсыытыгар үлэлэспит, үбүнэн-харчынан  спонсордаабыт  Үөһээ Бүлүү биир бастыҥ үлэлээх урбаанньытыгар- “Профото” тэрилтэ салайааччытыгар Антонов Александр Ивановичка уонна кини хамаандатыгар улахан махталбытын тириэрдэбит. Салгыы айарга-тутарга, үлэлииргэ инники  былааннар элбэхтэр. Түгэнинэн туһанан » Ийэ сүрэҕэ- саллаакка» бырайыакка кыттыбыт бары оскуола «Кыайыы волонтердарын» оҕолоругар, кинилэр  салайааччыларыгар, төрөппүттэригэр, Харбалаах нэһилиэгин И.Н.Барахов аатынан государственность музейын директорыгар Копыленко С.Д., Хотун-Булуу ТРС коллективыгар (директор-Федотова В.В), Үөдүгэй нэһилиэгин олохтооҕор  Спартак Николаевич Федоровтар дьиэ кэргэттэригэр, Ороһу нэһилиэгин олохтооҕор Гольдерова Ульяна Федоровна дьиэ кэргэнигэр «Сомоҕо» оҕо хамсааһынын оҕолорун, салайааччыларын ааттарыттан улахан махталбытын тириэрдэбит.      

  ***                                                                                       

Бырайыак салайааччылара: Ильина Саргылана Лукична улуустааҕы «Сомоҕо» оҕо хамсааһынын методиһа, «Лидер» куруһуок уһуйааччыта- Николаева Алена Геннадиевна

Оставить комментарий