Уоппуска тоҕо киһиэхэ бэриллэрий? Уоппуска киһиэхэ бэриллэр толору өйүнэн-санаатынан, этинэн-сиининэн сынньанарыгар, күүс-кыах ылынарыгар. Уоппуска кэмин туһалаахтык сынньанарга, доруобуйаны чөлүгэр түһэрэргэ сынньалаҥы эрдэттэн былаанныыр ордук. Уоппуска бириэмэтин бэйэҕэр уонна бэйэҥ интэриэстэргэр бириэмэни биэрэр табыгастаах. Ону таһынан көмө наада буоллаҕына куттаммакка көрдөһөр ордук.
Уоппуска кэмин туһалаахтык атаарарга тэттик сүбэлэр:
Эрдэттэн былааннааһын уонна бэлэмнээһин:
Уоппусканы эрдэттэн былааннааҥ:
Сынньалаҥ иннинэ түмүктэниэхтээх дьыалалары испииһэктэрин оҥорон, биир-биир аҕыйатыҥ, сынньана сылдьан аралдьыйбат курдук.
Биллэриилэр суруктарын араарыҥ:
Үлэ иһитиннэриилэригэр, ыҥырыыларыгар аралдьыйбат туһугар төлөпүөҥҥүтүгэр уонна компьютергытыгар кэлэр биллэриилэр суруктарын араарыҥ.
Кыраныыссата туруоруҥ:
Отой үлэ арахпат буоллаҕына, уоппуска кэмигэр үлэҕэр аныыр бириэмэҕитин быһаарыҥ уонна олохтоммут кыраныыссалары кэспэккэ кыһаныҥ.
Сынньаныы уонна күүс-кыах ылыы:
Бэйэҕитигэр бириэмэтэ биэриҥ:
Көхтөөх тэрээһиннэри эрэ былааннаабакка, үлэ санаатыттан аралдьыйар туһугар, сынньанар кэмнэри эмиэ былааннааҥ.
Үлэни-хамнаһы уларыта түһүҥ:
Көхтөөх хамсаныыны солбуйа сылдьыҥ, холобур, үлэҕитигэр элбэхтик хамсанар буоллаххытына, уоппускаҕытыгар интеллектуальнай дьарыгы оҥоруҥ эбэтэр төттөрүтүн.
Дуоһуйар дьарыгы дьарыктаныҥ:
Хоббита булан, бэйэҕитин сайыннарыҥ, чугас дьоҥҥутун, доҕотторгутун кытта бириэмэни атаарыҥ.
Технологияны туһаныыны хааччахтаан:
Социальнай ситимнэргэ уонна сонуну ааҕыыга ыытыллар бириэмэни хааччахтааҥ. Араас иһитиннэриилэринэн төбөҕүтүн ноҕоруускалаамаҥ.
Бэйэҕитин атыттары кытта тэҥнээмэҥ:
Атын дьон уоппускатын хайдах, ханна ыыппытын үтүктэн онно бара-кэлэ сатаабакка, бэйэҕит санааҕыт сытар дьарыгынан дьарыктаныҥ, кэлэр-барар сиргитин былааннанан бириэмэҕитин сөпкө атаарыҥ, дуоһуйа сынньаныҥ.
Уоппуска кэннэ үлэ тэтимигэр киирии сыыйа-баайа барыахтаах. Манна психологтар тугу сүбэлиибитий?
Үлэҕэ төннүү:
Бары дьыаланы тута ылсарга тиэтэйимэҥ:
Үлэ эрэсиимигэр сөп түбэһиннэрэргэ бириэмэни биэриҥ, бастакы күннэргэ бэйэҕитин аһара ыгыман.
Үтүө санааны тутуһуҥ:
Сынньалаҥы санатар үчүгэй малларынан остуолгутун киэргэтиҥ, өрө көтөҕүллүүлээх соруктары былааннааҥ.
Көмөтө көрдөөн:
Өскөтүн үлэҕэр төннөр ыарахан буоллаҕына, психологтан өйөбүл көрдүөххүтүн сөп. Биһиги аадырыспыт — Октябрьскай улл., 73 «а», 17 кабинет эбэтэр 22-1-27 нүөмэргэ эрийэн билсиэххитин сөп.
***
Татьяна АНТИПИНА, өрөспүүбүлүкэтээҕи психологическай киинин Сунтаардааҕы филиалын психолога
Оставить комментарий