Спиридон БОРБУЕВ: «Эр дьону уу суолун тырааныспарыгар үлэҕэ ыҥырабыт!»

Саха сиригэр соҕотох уу суолугар федеральнай тэрилтэ буолабыт. Тэрилтэбит аата – Федеральное бюджетное учреждение «Администрация Ленского бассейна внутренних водных путей» диэн. Саха сиригэр үлэлээбитэ үйэ кэриҥэ буолла, биир бигэ туруктаах, тыһыынчанан киһи үлэлиир тэрилтэтэ. 

Былырыын бэйэтин иһинэн Үөрэтэр киин арыйан олохтоох дьону үлэҕэ ылыыга ураты болҕомто уурда. Ааспыт сылга 70 олохтоох эр дьон бастакытын уу суолун үлэтигэр холоннулар. 

Биһигини үөрдэрэ, кэлбит дьонтон биир даҕаны киһи кэлбитин кэмсиммэтэ, “эһиил эмиэ кэлэбит” диэн навигацияны саппыттара. 

Онон, быйыл эмиэ олохтоох дьонтон үлэҕэ ылыыны саҕалыыбыт. 

Ол курдук, “моторист-рулевой”, “лебедчик-моторист” идэлэригэр босхо үөрэтэн баран үлэнэн хааччыйабыт. 

Хамнас илиигэ, ыйга 70 тыһыынча. Ону таһынан, күһүн навигация кэннэ уоппуска уонна компенсационнай төлөбүрдэр. Онон, ортотунан ыйга кырата 100 тыһыынча тахсар. 

Биһиги үлэбит быстах буолбатах, барыгытын постояннай үлэҕэ ыҥырабыт. Толору соцпакет. Соҕуруу сынньана барар быраапкыт 6 ыйынан үөскүүр, сокуоннай сааһын ситэ илик оҕолоргутун илдьэ босхо кэлэр-барар билиэккитин эрдэ ылан биэрэллэр. Кыһын саҥа дьылга бириэмийэ көрүллэр. Идэ оҥостон үлэбит диэн уһуннук былаанныыр дьон 15 сыл үлэлээбит буоллаххытына эрдэ 50 сааска пенсияҕа бараҕыт. Холобур, 35-тээх киһи 50-нугар пенсияҕа тахсар.

Биир саамай үчүгэйэ – күһүн навигация кэннэ постояннай үлэһит буоллаххытына, кыһыннары дьиэҕитигэр сытан эрэ хамнас алын кээмэйин (МРОТ) ылаҕыт. Өрүс тоҥон үлэ суоҕар – эн да, тэрилтэ да буруйа суох.

Үлэ кэмигэр босхо аһылык, күҥҥэ үстэ толору, киэһэ хонукка сэмсэ. Босхо олорор сиринэн, үлэлиир таҥаһынан хааччыллаҕыт. Каютаҕа соҕотох эбэтэр икки буолан олороҕут. Бары борохуоттар толору хааччыллыылаахтар: душ, туалет, таҥас сууйар аптамаат массыына. Нэдиэлэҕэ биирдэ утуйар таҥаскытын ырааска уларыталлар. 

Олохтоох дьоҥҥо олох табыгастаах үлэ. Кыһын тымныыга – дьоҥҥор, дьиэҕэр, ичигэскэ – үлэҕэр. 

Үлэҕэ киирии сүрүн ирдэбиллэрэ: 

– 18 сааһыттан үөһэ. Былырыыҥҥы практика көрдөрбүтүнэн, ордук табыгастаах саас 25ттэн 50нугар диэри. 

– Олох үөрэҕэ суох буоллаххытына, булгу 9 эбэтэр 11 кылаас аттестата. Орто, үрдүк үөрэхтээхтэр биһирэнэллэр. 

– Арыгы иһэр дьон үлэҕэ ылыллыбаттар, кыаммакка төлө барыан сөптөөхтөр кэлбэккит ордук, уһаабаттар. 

– Доруобуйаҕа ханан да хааччах суох буолуохтаах. Куоракка баар дьон тэрилтэ суотугар босхо көрдөрүнэҕит. Улуустар олорор сиргитинэн бэйэҕит төлөөн ааһаҕыт, үлэҕэ киирдэххитинэ тэрилтэ ону төнүннэрэр. 

Улуустан кэлээччилэргэ бырайыаскыт ороскуотун тэрилтэ уйунар.

Эбии иһиттиннэрии, кулун тутар ый ортотугар повардарга ыҥырыы ыытыахпыт. Эр дьон да, дьахтар да үлэлиэхтэрин сөп. 

Сиһилии бу нүөмэртэн ҮЛЭ КЭМИГЭР билсиҥ: +7 (914) 265-11-13, бассаптаах. 

Бастаан дистанционно үөрэнэҕит, кулун тутар ыйтан. Онтон ыам ыйыгар үлэлиирдии практика-үлэ саҕаланар уонна балаҕан ыйыгар диэри. 

Эрдэ үлэлии кэлиэхтэрин баҕарар дьон, Дьокууускайга олорор сирдээх буоллаххытына күн сарсын да кэлиэххитин сөп, судна бэлэмэ, өрөмүөнэ үлэ элбэх, ол эрэн хамнас навигацияҕа диэри МРОТ буолар.

***

https://t.me/BORBUEV